Erdeniz: “10 Yılda En Az 50 Milyar Dolarlık Yatırım Gerekiyor”

Elder Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, Türkiye’nin enerji dönüşüm sürecinde elektrik dağıtım şebekelerinin kritik bir rol üstlendiğini belirterek, yeni elektrik çağına geçiş için önümüzdeki 10 yılda dağıtım altyapısına en az 50 milyar dolarlık yatırım yapılması gerektiğini söyledi.

İstanbul’da düzenlenen basın toplantısında sektörün mevcut durumu, yatırım planları ve enerji dönüşümündeki öncelikler hakkında değerlendirmelerde bulunan Erdeniz, elektrik talebindeki artış, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonu, elektrikli araçlar, veri merkezleri, yapay zekâ uygulamaları, sanayide elektrifikasyon ve dijitalleşmenin dağıtım altyapısını stratejik bir yatırım alanı haline getirdiğini ifade etti.

Enerji dönüşümünün yalnızca üretim kapasitesiyle değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Erdeniz, “Enerji dönüşümünün başarısı sadece ne kadar yenilenebilir enerji kurduğumuzla değil, bu enerjiyi ne kadar güçlü, akıllı, esnek ve dayanıklı şebekelerle yönetebildiğimizle ölçülecek. Bu nedenle dağıtım şebekeleri enerji dönüşümünün omurgasıdır” dedi.

Türkiye’nin elektrik tüketiminin son 12 yılda yaklaşık yüzde 50 artarak 240 teravatsaatten 361 teravatsaate yükseldiğini belirten Erdeniz, Ulusal Enerji Planı kapsamında bu rakamın 2035 yılında 510 teravatsaat seviyesine çıkmasının beklendiğini söyledi.

Aynı dönemde kurulu gücün 122,5 gigavattan 227 gigavata yükselmesinin hedeflendiğini kaydeden Erdeniz, sisteme yaklaşık 104 gigavatlık yeni kapasite ekleneceğini ifade etti.

“Elektrik tüketiminde, üretim kapasitesinde ve bağlantı taleplerinde yaşanacak artışın sağlıklı şekilde yönetilebilmesi için güçlü bir dağıtım altyapısına ihtiyaç var” diyen Erdeniz, yeni dönemin gerektirdiği dağıtım mimarisinin kurulabilmesi amacıyla önümüzdeki 10 yılda en az 50 milyar dolarlık yatırım öngördüklerini açıkladı.

Elektrik dağıtım şirketlerinin Beşinci Uygulama Dönemi kapsamında kapsamlı bir yatırım programına hazırlandığını belirten Erdeniz, 2026-2030 dönemi için yatırım tavanının 18,5 milyar dolar olarak belirlendiğini söyledi.

Bu dönemde şirketlerin öncelikleri arasında güçlü altyapı yatırımları, akıllı şebekeler, dijitalleşme, siber güvenlik, afet ve iklim risklerine karşı dayanıklılık, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve tüketici hizmetlerinde teknolojik dönüşümün yer alacağını ifade etti.

Erdeniz, sektörün son 12 yılda özelleştirme bedeli dahil Türkiye ekonomisine yaklaşık 33 milyar dolarlık katkı sağladığını, bu süreçte dağıtım şirketlerinin yaklaşık 20 milyar dolar yatırım gerçekleştirdiğini, son beş yıldaki yatırım tutarının ise 12 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Dağıtım altyapısında son yıllarda önemli bir büyüme yaşandığını belirten Erdeniz, hat uzunluğunun 1 milyon kilometreden 1,6 milyon kilometreye, trafo sayısının ise 350 binden 570 bine yükseldiğini açıkladı.

Son 12 yılda abone sayısının 36 milyondan 52 milyona çıktığını ifade eden Erdeniz, yaklaşık 16 milyon yeni abonenin sisteme dahil edilmesinin ciddi yatırım ve operasyonel kapasite gerektirdiğini söyledi.

Kayıp-kaçak oranlarının yüzde 18,5 seviyelerinden yüzde 9’un altına düşürüldüğünü belirten Erdeniz, bu iyileşmenin Türkiye ekonomisine yıllık 1 milyar doların üzerinde katkı sağladığını vurguladı.

Türkiye’nin yaklaşık 52 milyon tüketiciye hizmet veren dağıtım sistemiyle Avrupa’nın en büyük ikinci elektrik dağıtım altyapısına sahip olduğunu kaydeden Erdeniz, mevcut büyüme trendinin sürmesi halinde Türkiye’nin 2027 yılında Avrupa’nın en büyük elektrik dağıtım altyapısına sahip ülkesi konumuna yükselebileceğini söyledi.

Dağıtım şebekelerinin artık yalnızca elektriği taşıyan pasif sistemler olmadığını belirten Erdeniz, enerji sisteminin giderek daha dinamik ve veri odaklı bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.

Geçmişte elektriğin tek yönlü olarak tüketiciye ulaştırıldığı sistemlerin yerini, tüketicilerin aynı zamanda üretici haline geldiği yeni bir yapının aldığını dile getiren Erdeniz, “Bugün tüketici çatısında elektrik üretebiliyor, elektrikli aracını şarj edebiliyor ve depolama sistemleriyle enerji yönetimine katılabiliyor. Bu dönüşümü ‘Dağıtım 2.0’ vizyonu olarak tanımlıyoruz” dedi.

Elektrikli araçlar, ısı pompaları, veri merkezleri, yapay zekâ uygulamaları, sanayide elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji yatırımlarının şebekelerde yeni kapasite ve esneklik ihtiyacı doğurduğunu belirten Erdeniz, finansmana erişim ve öngörülebilir regülasyonların yatırım süreçlerinde kritik öneme sahip olduğunu söyledi.

Uzun vadeli ve sürdürülebilir yatırım ortamının sektörün dönüşüm kapasitesini artıracağını ifade eden Erdeniz, “Türkiye’nin enerji geleceği artık yalnızca üretimde değil, şebekelerde de yazılıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Yaz aylarında artan elektrik talebine de dikkat çeken Erdeniz, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı öncülüğünde Elder koordinasyonunda başlatılan “24DereceİleMümkün” kampanyasına değinerek, klima kullanımında 24 derecenin konfor ve tasarruf arasında ideal denge sunduğunu belirtti.

Erdeniz, dağıtım şirketleriyle birlikte enerji verimliliği konusunda tüketicilere farkındalık mesajları ulaştırmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.