Ağustos Ayında Fiyat Farkı En Çok Limonda Görüldü

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ağustos ayında üretici ile market arasındaki fiyat farklılıklarını ve tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi.

Ağustos ayında üretici ve market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 748,4 ile limonda görüldü.

Bayraktar'ın verdiği bilgilere göre limondaki fiyat farkını yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan izledi.

Buna göre üreticide 10 lira olan limon markette 84 lira 84 kuruşa satılırken, üreticide 10 lira 66 kuruş olan havucun market fiyatı 51 lira 20 kuruş oldu.

Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma 89 lira 60 kuruşa, 16 lira 2 kuruş olan kabak 54 lira 61 kuruşa, 17 lira 33 kuruş olan yeşil soğan ise 58 lira 83 kuruşa satıldı.

Böylece limon markette üretici fiyatının 8,5 katına, elma ve havuç 4,8 katına, kabak ve yeşil soğan ise yaklaşık 3,4 katına satıldı.

Ağustos ayında markette takip edilen 37 ürünün 19'unda fiyat artışı, 18'inde ise fiyat düşüşü yaşandı.

Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 37,8 ile yumurta oldu.

Yumurtayı yüzde 19 ile yeşil fasulye, yüzde 11,1 ile yeşil soğan, yüzde 10 ile marul ve yüzde 8,9 ile kuru incir takip etti.

Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 34,2 ile sivri biber oldu.

Sivri biberdeki düşüşü yüzde 28,9 ile kuru soğan, yüzde 24,2 ile kuru üzüm, yüzde 22 ile şeftali ve yüzde 21,2 ile kırmızı mercimek izledi.

Ağustos ayında üreticide takip edilen 29 ürünün 9'unda fiyat artışı görülürken, 13 üründe fiyat düşüşü yaşandı. 7 ürünün fiyatında ise değişiklik olmadı.

Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 75 ile limon oldu. Limondaki düşüşü yüzde 54,5 ile kuru soğan, yüzde 24,2 ile patates, yüzde 23 ile yeşil soğan ve yüzde 20 ile şeftali takip etti.

Üreticide fiyatı en fazla artan ürün ise yüzde 39,9 ile yumurta oldu.

Yumurtanın ardından yüzde 11,1 ile marul, yüzde 11 ile maydanoz, yüzde 7,3 ile kuzu eti ve yüzde 7,2 ile kırmızı mercimek geldi.

Şemsi Bayraktar, üretici fiyatlarında yaşanan değişimlerin nedenlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Geçen yıl depolanan limonların arzının devam etmesi ve bu yıl erkenci çeşitlerin de piyasaya sunulması nedeniyle limon fiyatlarında düşüş yaşandığı belirtildi.

Kuru soğanda ise Orta Anadolu'da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi fiyatların gerilemesine neden oldu.

Patates fiyatlarındaki düşüşün de önemli üretim bölgelerinde yazlık patates hasadının ağustos ayında yoğunlaşmasından kaynaklandığı değerlendirildi.

Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde'de hasadın yoğunlaşması arzı artırırken fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşması, şeftalide ise üretimin ağustos ayında artması fiyatların gerilemesine yol açtı.

Ağustos ayında hem markette hem de üreticide fiyatı en fazla artan ürün yumurta oldu.

Yumurta fiyatlarındaki yükselişte yem, enerji ve nakliye gibi üretim maliyetlerindeki artışın yanı sıra sektördeki planlama eksikliğinden kaynaklanan arz-talep dengesizliğinin etkili olduğu belirtildi.

Marul ve maydanoz fiyatlarındaki artışta ise üretimdeki daralmanın yanı sıra hava koşulları etkili oldu. TÜİK Bitkisel Üretim 1. Tahmin verilerine göre bu yıl marul üretiminde yüzde 10, maydanoz üretiminde ise yüzde 0,9 oranında daralma bekleniyor.

Ayrıca ağustos ayında Samsun'un Çarşamba ilçesinde meydana gelen yoğun yağışlar nedeniyle seraların su altında kalması ve ürün kayıplarının yaşanması, marul ve maydanozda arzın azalmasına ve fiyatların yükselmesine neden oldu.

TZOB'un Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldığı verilere göre ağustos ayında temmuz ayına kıyasla DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 ve ÜRE gübresi yüzde 0,6 oranında arttı.

Buna karşılık amonyum nitrat gübresi yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresi ise yüzde 0,6 oranında geriledi.

Son bir yıllık dönemde ise amonyum nitrat gübresinin fiyatı yüzde 61,2, amonyum sülfat gübresinin yüzde 55,2, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 32,7, DAP gübresinin yüzde 25,3 ve ÜRE gübresinin yüzde 3,4 arttı.

Ağustos ayında besi yemi fiyatı temmuz ayına göre yüzde 0,7, süt yemi fiyatı ise yüzde 0,6 yükseldi.

Son bir yılda besi yemi yüzde 34,5, süt yemi yüzde 31,8 oranında arttı.

Tarımsal üretimin önemli girdileri arasında yer alan elektrik ve tarım ilacı fiyatlarında da yıllık artış yaşandı.

Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 yükseldi.

Mazot fiyatı ise ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 7 artarken, yıllık bazda yüzde 57,9 oranında yükseldi.

Bayraktar'ın açıkladığı veriler, üreticinin artan girdi maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu, bazı ürünlerde ise üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının oldukça yüksek seviyelere ulaştığını ortaya koydu.