Viral hepatit türleri, bulaş yolları, belirtileri, risk grupları ve tedavi yöntemleri hakkında uzman görüşü. Hepatitten korunma ve aşı bilgileri burada.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, hepatitin türleri, belirtileri, bulaş yolları, risk grupları, tedavi ve korunma yöntemleri hakkında kapsamlı bilgiler verdi.
Dr. Mamçu, hepatiti karaciğerin iltihaplanması olarak tanımlayarak, “Bu hastalık virüsler, alkol tüketimi, bazı ilaçlar veya bağışıklık sistemi problemlerinden kaynaklanabilir” dedi.
Viral hepatitler ise Hepatit A, B, C, D ve E olarak sınıflandırılıyor ve başlıca iki yolla bulaşıyor:
Dışkı–ağız yolu: Hepatit A ve E, virüs taşıyan dışkı ile kirlenmiş su ve besinlerden bulaşır.
Kirli yüzeylere temas eden ellerin ağıza götürülmesi de riski artırır.
Kan ve vücut sıvıları yolu: Hepatit B, C ve D, korunmasız cinsel ilişki, ortak enjektör, jilet veya diş fırçası kullanımı, tıbbi işlemler sırasında temas veya anneden bebeğe geçiş yoluyla bulaşabilir.
Hepatit virüsleri klinik olarak benzer belirtiler gösterse de kuluçka süresi ve hastalığın seyri farklıdır.
Dr. Mamçu, “Kuluçka süresi Hepatit A için 15-45 gün, Hepatit B ve C için 30-180 gün arasında değişir. Çoğu hasta hastalığı fark etmeden geçirebilir” diye belirtti.
Belirtiler görülen vakalarda halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, karın sağ üst bölgesinde ağrı, cilt ve gözlerde sararma, koyu renkli idrar ve kısa süreli ateş görülebilir.
Hepatit A ve E genellikle tamamen iyileşirken, Hepatit B, C ve D kronikleşebilir. Kronikleşme oranı Hepatit B’de %5-10, Hepatit C’de ise %80’e kadar çıkabiliyor.
Risk Grupları Kimler?
Hepatit A ve E: Hijyen koşullarının yetersiz olduğu ortamlar, okullar ve toplu yaşam alanları.
Hepatit B ve C: Sağlık çalışanları, virüs taşıyıcılarının yakınları, kan transfüzyonu yapılan hastalar, damar içi madde kullananlar ve hemodiyaliz hastaları.
Hepatitten şüphelenildiğinde kan testleri ile tanı konuluyor. Dr. Mamçu, “Erken tanı hem hastalığın ilerlemesini kontrol altına almak hem de bulaşmayı önlemek açısından kritik” dedi.
Hepatit B ve C tedavisinde virüsün çoğalmasını baskılayan ilaçlar kullanılıyor. Tedavi genellikle uzun sürelidir ve hastaya özel planlanıyor. Düzenli takip ve doğru zamanda başlanan tedavi en etkili yöntem olarak öne çıkıyor.
Hepatit A ve B aşıları yüksek koruyuculuk sağlıyor. Türkiye’de Hepatit B aşısı doğumda, Hepatit A aşısı 18 aylıkken uygulanıyor ve her iki aşı ücretsiz.
Hepatit B aşısı ömür boyu koruma sağlarken, Hepatit C, D ve E için henüz aşı bulunmuyor.
Hepatit B ve C ile yaşayan bireylerin, bulaştırıcılığı önlemek için:
Kan bağışında bulunmaması
Korunmasız cinsel ilişkiden kaçınması
Düzenli doktor kontrolü ve karaciğer testlerini yaptırması
Alkol tüketmemesi ve ilaç kullanımını doktora danışarak yapması gerekiyor.
Yorum Yazın