Klinik Psikolog Seren Doğantekin, çocuklarda tekrarlayan ve kasıtlı hayvana zarar verme davranışının önemli bir uyarı işareti olabileceğini söyledi.
Hayvanlara yönelik şiddetin tek bir psikolojik nedene bağlanamayacağını belirten Klinik Psikolog Seren Doğantekin, özellikle çocuk ve ergenlerde tekrarlayan ve kasıtlı hayvana zarar verme davranışlarının “yaramazlık” olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Doğantekin, bu davranışların çocuğun ruhsal durumu ve içinde bulunduğu çevre açısından önemli bir uyarı işareti olabileceğine dikkat çekti.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Seren Doğantekin, 4 Ekim Hayvanları Koruma Günü dolayısıyla hayvana yönelik şiddetin psikolojik ve sosyal boyutlarını değerlendirdi.
Hayvana şiddetin tek bir nedene indirgenemeyeceğini belirten Doğantekin; düşük empati, öfke ve dürtü kontrolünde güçlük, saldırgan davranış örüntüleri ile şiddete maruz kalma veya şiddete tanıklık etme gibi birçok etkenin rol oynayabileceğini ifade etti.
Hayvana Şiddet Güç ve Kontrol Aracı Olabilir
Kişinin karşısındaki canlının yaşadığı acıyı fark etme ve durumu onun açısından değerlendirme kapasitesinin düşük olmasının şiddet davranışını kolaylaştırabileceğini belirten Doğantekin, şiddetin her zaman yalnızca öfkenin dışa vurumu olmadığını söyledi.
Bazı durumlarda hayvana zarar vermenin güç ve kontrol kurmanın bir aracı olarak da kullanılabildiğini ifade eden Doğantekin, özellikle aile veya partner şiddetinin bulunduğu ortamlarda hayvanlara zarar verme tehdidinin diğer kişiyi korkutmak ve kontrol etmek amacıyla kullanılabildiğine ilişkin çalışmalar bulunduğunu aktardı.
“Çocukluk Yaramazlığı” Olarak Görülmemeli
Özellikle çocuklarda ve ergenlerde görülen tekrarlayan ve kasıtlı hayvana zarar verme davranışlarının önemsenmesi gerektiğini vurgulayan Doğantekin, şu uyarıda bulundu:
“Bu davranış bazen çocuğun yaşadığı travma, şiddete tanıklık etme, şiddetin normalleştirildiği bir çevrede büyüme veya duygu ve davranışlarını düzenlemekte zorlanmasıyla ilişkili olabilir.”
Doğantekin, böyle bir durumda çocuğun hem içinde bulunduğu çevrenin hem de ruhsal durumunun değerlendirilmesinin önemli olduğunu kaydetti.
Hayvana Şiddet ile İnsanlara Şiddet Arasında İlişki
Bilimsel çalışmalarda hayvana yönelik şiddet ile kişilerarası şiddet arasında ilişki bulunduğunu belirten Doğantekin, geniş kapsamlı bir literatür taramasında incelenen 96 çalışmanın 94’ünde hayvan istismarı ile insanlara yönelik şiddet arasında bir tür ilişki bildirildiğini aktardı.
Ancak bu sonucun yanlış yorumlanmaması gerektiğinin altını çizen Doğantekin, “Hayvana zarar veren herkes ileride insana zarar verir” şeklinde kesin bir çıkarım yapılamayacağını vurguladı.
Burada kesin bir neden-sonuç ilişkisinden ziyade farklı risk faktörlerinin ve şiddet örüntülerinin birbiriyle kesişmesinin söz konusu olduğunu ifade etti.
Çocuklarda Empati ve Sorumluluk Gelişimine Katkı
Çocukların hayvanlarla sağlıklı ilişkiler kurmasının empati, sorumluluk alma, bakım verme ve başka bir canlının ihtiyaçlarını anlayabilme becerilerinin gelişmesine katkı sağlayabileceğini belirten Doğantekin, ebeveynlerin davranışlarının da önemli olduğunu söyledi.
Çocuğun hayvan sevgisi geliştirmesi için mutlaka bir hayvana dokunması veya evde hayvan beslemesinin gerekmediğine dikkat çeken Doğantekin; sokak hayvanlarına zarar vermemek, uygun şartlarda su ve mama bırakmak ve hayvanların da korku, stres ve acı yaşayabildiğini anlatmanın merhamet ve sorumluluk duygusunu destekleyebileceğini ifade etti.
“Hayvan Sevgisinin Temelinde Saygı Var”
Ebeveynlerin çocuklarına örnek olması gerektiğini vurgulayan Doğantekin, yetişkinlerin hayvanlardan korksalar dahi şiddeti veya aşağılayıcı davranışları normalleştirmemeleri gerektiğini belirtti.
Doğantekin, hayvan sevgisinin yalnızca bir hayvanı sevmekten ibaret olmadığını belirterek, temelinde başka bir canlının yaşamına, sınırlarına ve acısına saygı duyabilmenin bulunduğunu ifade etti.
Yorum Yazın