Çocuklarda İlaç Kullanımı Diş Sağlığını Nasıl Etkiliyor?

Okulların açılması ve havaların soğumasıyla birlikte çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonları artarken, buna bağlı olarak ilaç ve vitamin kullanımı da yaygınlaşıyor.

Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, özellikle şeker içeren, asidik özellik taşıyan veya ağızda uzun süre kalan bazı ilaç ve vitamin preparatlarının, kullanım sıklığı ve ağız hijyeniyle birlikte değerlendirildiğinde diş çürüğü riskini artırabileceği konusunda aileleri uyardı.

Sonbahar ve kış aylarında çocuklarda soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görülmesi, ilaç kullanımını da beraberinde getiriyor.

Bu dönemde bazı ebeveynler çocuklarının bağışıklığını desteklemek amacıyla vitamin ve mineral takviyelerine de başvurabiliyor.

Diş çürüğü denildiğinde çoğunlukla şekerli yiyecek ve içecekler akla gelse de bazı ilaç ve takviye ürünlerinin içeriği ile kullanım şeklinin de ağız ve diş sağlığı açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

Özellikle şurup, çiğnenebilir tablet ve ağızda uzun süre kalan bazı preparatlar; içerdikleri şeker, asidik özellikleri ve diş yüzeyleriyle temas süreleri nedeniyle çürük riskini etkileyebiliyor.

Dt. Nurgül Demir, “İlaçların tedavi edici olması, ağız ve diş sağlığı açısından tamamen risksiz oldukları anlamına gelmiyor” diyerek ilaç kullanan çocuklarda ağız bakımının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Çocukların ilaçları daha kolay kullanabilmesi ve tadının kabul edilebilir hâle gelmesi amacıyla bazı sıvı ilaçlarda şeker veya tatlandırıcılar bulunabiliyor.

Bazı preparatların asidik özellik taşıması ve diş yüzeyleriyle uzun süre temas etmesi de ağız ve diş sağlığı açısından önem taşıyor.

Özellikle gün içerisinde birden fazla kez kullanılan veya uzun süre devam edilmesi gereken ilaçlarda riskin daha dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor.

Demir, ilaç kullanımında tek başına içeriğe odaklanılmaması gerektiğini belirterek, “Kullanılan ilacın ağızda kalma süresi, kullanım sıklığı, içeriği ve çocuğun ağız hijyeni birlikte değerlendirilmelidir” ifadelerini kullandı.

Kronik hastalığı nedeniyle düzenli ilaç kullanan çocukların ise diş sağlığı açısından daha yakından takip edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Süt dişlerinin daha düşük mineral içeriğine sahip olması ve çocuklarda etkili ağız hijyeninin sağlanmasının yetişkinlere göre daha zor olması da çürük riskini artırabilen faktörler arasında yer alıyor.

Çocuklarda kullanılan ürünler yalnızca ilaçlarla sınırlı değil. Şurup formundaki vitaminler, çiğnenebilir tabletler ve ağızda uzun süre kalan bazı multivitamin preparatları da diş sağlığı açısından değerlendirilmesi gereken ürünler arasında bulunuyor.

Şeker içeren ve ağız içerisinde uzun süre kalan ürünlerin dişlerin şekerle temas süresini uzatabileceğine dikkat çeken Demir, özellikle düzenli kullanılan vitamin preparatlarında yalnızca vitamin ve mineral içeriğinin değil, ürünün şeker içeriğinin ve kullanım şeklinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Demir, çocuğun gerçekten takviyeye ihtiyaç duyup duymadığının öncelikle hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Ağız ve diş sağlığı açısından risk taşıyan çocuklarda çocuk doktoru ile çocuk diş hekiminin görüşlerinin birlikte değerlendirilmesi ve çocuğa özel bir planlama yapılması öneriliyor.

İnhaler ilaç kullanan çocukların ağız sağlığının da düzenli olarak izlenmesi gerekiyor. Demir, özellikle bazı inhaler ilaçların kullanımına bağlı olarak ağız kuruluğu ve ağız ortamındaki değişikliklerin meydana gelebileceğine dikkat çekti.

Kullanılan ilacın türü ve uygulama şekline göre ağız içi dengenin etkilenebileceğini belirten Demir, bu nedenle ilaç kullanan çocukların düzenli diş kontrollerinin aksatılmaması gerektiğini ifade etti.

İlaç Kullanan Çocuklarda Diş Çürüğünü Önlemek İçin 5 Öneri

1. Şeker tüketimi sınırlandırılmalı:

Uzun süreli veya sık tekrarlanan ilaç kullanımı dönemlerinde şekerli ve yapışkan ara öğünlerin tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı.

2. İlaç sonrasında ağız suyla çalkalanabilir:

Özellikle asidik özellik taşıyan ürünlerin ardından ağız suyla temizlenebilir. Dişlerin hemen fırçalanıp fırçalanmaması ise kullanılan ürünün özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

3. Şekersiz alternatifler araştırılmalı:

İlaç veya vitamin seçimi sırasında hekime danışılarak şekersiz alternatiflerin bulunup bulunmadığı öğrenilmeli.

4. Diş kontrolleri aksatılmamalı:

Çürük riski yüksek olan veya kronik hastalık nedeniyle uzun süre ilaç kullanan çocuklarda kontrol aralıkları çocuk diş hekimi tarafından belirlenmeli.

5. Hastalık döneminde ağız bakımı bırakılmamalı:

Çocuk hastalandığında diş fırçalama alışkanlığının sürdürülmesi gerekiyor. Çocuğun yaşına ve çürük riskine uygun ağız bakım ürünleri kullanılmalı.

Üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında burun tıkanıklığı nedeniyle çocuklarda geçici olarak ağızdan nefes alma görülebiliyor. Ancak enfeksiyonun geçmesinin ardından bu durumun devam etmesi normal kabul edilmiyor.

Uzun süreli ağızdan nefes almanın yalnızca ağız kuruluğuna değil, yüz ve çene gelişimine de etki edebileceğini belirten Demir, çocuk iyileştikten sonra da ağzı açık uyuma, horlama veya ağızdan nefes alma devam ediyorsa uzman değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Bu durumda çocuk doktoru ve çocuk diş hekiminin yanı sıra gerektiğinde kulak burun boğaz uzmanının görüşünün alınması öneriliyor.

Çocuklarda enfeksiyonların tedavisi kadar hastalık sürecinde ve sonrasında ağız ve diş sağlığının korunmasının da önem taşıdığı belirtiliyor.

Uzmanlar, özellikle sık veya uzun süre ilaç kullanan, kronik hastalığı bulunan ya da çürük riski yüksek çocuklarda ağız bakımının düzenli sürdürülmesini ve diş hekimi kontrollerinin aksatılmamasını öneriyor.