Türkiye’de Genç Nüfus Oranı Yüzde 14,8’e Geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “İstatistiklerle Gençlik 2025” bülteni, genç nüfusun demografik yapısından eğitim ve istihdama, mutluluk düzeyinden yapay zeka kullanımına kadar dikkat çekici veriler ortaya koydu.

Birleşmiş Milletler’in 15-24 yaş grubunu esas alan tanımına göre Türkiye’de genç nüfus, 2025 yılı itibarıyla 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu. Toplam nüfusun yüzde 14,8’ini oluşturan gençlerin yüzde 51,2’sini erkekler, yüzde 48,8’ini kadınlar oluşturdu.

1950 yılında genç nüfus oranı yüzde 20,8 seviyesindeyken, bu oran 2025’te yüzde 14,8’e düştü. TÜİK projeksiyonlarına göre genç nüfus oranının önümüzdeki yıllarda da azalmaya devam etmesi bekleniyor.

Avrupa Birliği ülkelerinde genç nüfus ortalaması 2025 yılında yüzde 10,7 olarak hesaplandı. Türkiye’nin yüzde 14,8’lik genç nüfus oranıyla AB ortalamasının üzerinde yer aldığı görüldü.

AB ülkeleri arasında genç nüfus oranının en yüksek olduğu ülkeler İrlanda, Hollanda ve Danimarka olurken; en düşük oran Malta, Bulgaristan ve Litvanya’da kaydedildi.

Buna karşın dünya genç nüfus ortalaması yüzde 15,6 olarak hesaplandı. Türkiye’nin genç nüfus oranı dünya ortalamasının ise altında kaldı.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre genç nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 20,4 ile Şırnak oldu. Şırnak’ı yüzde 20 ile Hakkari ve yüzde 19,8 ile Siirt takip etti.

Genç nüfus oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,7 ile Balıkesir olarak açıklandı. Balıkesir’in ardından Ordu ve Muğla geldi.

TÜİK Hayat Tabloları verilerine göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl oldu. Erkeklerde bu süre 75,5 yıl, kadınlarda ise 80,7 yıl olarak hesaplandı.

15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresi ise ortalama 64,3 yıl olarak belirlendi. Genç kadınların genç erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşayacağı öngörüldü.

2025 verilerine göre genç erkeklerin yüzde 96,8’i hiç evlenmemiş durumda bulunurken, yalnızca yüzde 3,1’inin evli olduğu görüldü.

Genç kadınlarda ise evli olanların oranı yüzde 10,7’ye ulaştı. Böylece genç kadınlarda evlilik oranı, genç erkeklerin yaklaşık 3,5 katı oldu.

İç göç verilerine göre 15-24 yaş grubundaki gençlerin şehir değiştirme nedenlerinde eğitim ilk sırada yer aldı.

2024 yılında 448 bin 826 genç eğitim nedeniyle göç ederken, 102 bin 660 kişi iş bulmak veya işe başlamak için, 79 bin 831 kişi ise aileye bağlı nedenlerle göç etti.

2024-2025 öğretim yılında yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 46,3 olarak açıklandı.

Kadınlarda yükseköğretim net okullaşma oranı yüzde 53 olurken, erkeklerde bu oran yüzde 39,9’da kaldı.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre gençlerde işsizlik oranı 2024 yılında yüzde 16,3 iken 2025’te yüzde 15,3’e geriledi.

Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11,7 olurken, genç kadınlarda işsizlik oranı yüzde 22,1 olarak kaydedildi.

Buna rağmen ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 23,3’e yükseldi. Genç kadınlarda bu oran yüzde 30,9’a kadar çıktı.

2025 yılı itibarıyla gençlerin istihdam oranı yüzde 40,3 oldu.

İstihdam edilen gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe çalışırken, yüzde 30,5’i sanayide, yüzde 11,6’sı ise tarım sektöründe yer aldı.

Kadın gençlerin yüzde 69,5’inin hizmet sektöründe çalışması dikkat çekti.

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 18-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 54,4’ü kendini mutlu hissettiğini belirtti.

Mutlu olduğunu söyleyen genç kadınların oranı yüzde 56,7 olurken, genç erkeklerde bu oran yüzde 52,3 olarak ölçüldü.

Gençlerin mutluluk kaynağında ilk sırayı yüzde 38,8 ile sağlık aldı. Sağlığı başarı ve para takip etti.

Araştırmaya göre gençlerin yüzde 87,2’si genel sağlık durumundan memnun olduğunu ifade etti.

Çalıştığı işten memnun olduğunu belirten gençlerin oranı yüzde 75,5 olurken, elde ettiği gelirden memnun olanların oranı yüzde 52’de kaldı.

Ayrıca gençlerin yüzde 73’ü aldığı eğitimden memnun olduğunu belirtti.

Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması sonuçlarına göre son 12 ay içinde şiddete en fazla maruz kalan grubun 15-24 yaş aralığındaki genç kadınlar olduğu açıklandı.

Genç kadınların yüzde 15,2’si psikolojik şiddete maruz kaldığını belirtirken, yüzde 7,3’ü dijital şiddet, yüzde 5,8’i ise ısrarlı takip mağduru olduğunu ifade etti.

2025 yılı verilerine göre internet kullanan 16-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka araçlarını kullandığını beyan etti.

Yapay zekayı kullanan gençlerin yüzde 75,3’ü bunu özel amaçlarla, yüzde 53,9’u eğitim için, yüzde 19,7’si ise iş ve mesleki amaçlarla kullandığını bildirdi.

Yapay zeka kullanmayan gençlerin büyük bölümü ise buna ihtiyaç duymadığını ifade etti.