İşveren açısından geçici iş ilişkisi modeli yalnızca bir personel ihtiyacını karşılamaz. Aynı anda üç tarafın hukuki konumunu ve iki ayrı yazılı sözleşmenin işlevini doğru kurmayı gerektirir. Yapının merkezinde İŞKUR tarafından bu konuda yetkilendirilmiş özel istihdam bürosu bulunur. Çalışanın işvereni büro olarak kalırken çalışan iş görme borcunu geçici işçi çalıştıran işverenin işyerinde ve onun işin gereğine uygun talimatları altında yerine getirir.

Gündelik dilde “personel kiralama” olarak da anılan bu modelin hukuki adı geçici iş ilişkisi olarak kullanılır. Bu ayrım önemlidir çünkü işverenin yalnızca belirli bir süre için personel kullanması söz konusu değildir. İş sözleşmesinin hangi tarafla kurulduğu, ücret ve bordro işlemlerinin kimde olduğu, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği sorumluluklarının kim tarafından yerine getirileceği ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinde sorumluluğun nasıl paylaşıldığı baştan belirlenir.

Üç tarafın rolü nasıl ayrılır?

İlk taraf özel istihdam bürosudur. Büro geçici çalışanla iş sözleşmesi yapar ve işveren sıfatını taşır. İkinci taraf geçici işçi çalıştıran işverendir. Bu işveren çalışanı kendi kadrosuna doğrudan işe almış olmaz ancak işin yürütülmesi sırasında görev ve talimat verme yetkisine sahiptir. Üçüncü taraf ise büronun işçisi olan ve belirlenen süre boyunca diğer işverenin işyerinde çalışan kişidir.

Bu üçlü yapının pratik sonucu şudur: bordro ve istihdam ilişkisinin merkezi özel istihdam bürosu iken günlük iş organizasyonunun önemli bölümü çalışmanın fiilen yapıldığı işyerindedir. Bu nedenle işverenler modeli yalnızca “personel geldi” şeklinde değil sözleşme ve sorumluluk dağılımı üzerinden değerlendirmelidir.

İlk sözleşme büro ile çalışan arasında nasıl kurulur?

Birinci yazılı sözleşme özel istihdam bürosu ile geçici çalışan arasındaki iş sözleşmesidir. Çalışanın işvereni bu sözleşmenin tarafı olan bürodur. Ücretin ödenmesi, bordronun hazırlanması ve işveren sıfatına bağlı temel SGK işlemleri büro üzerinden yürütülür.

Çalışanın başka bir işyerinde görev yapması bu işverenlik bağını ortadan kaldırmaz. Çalışan iş görme edimini geçici olarak hizmet alan işverenin işyerinde yerine getirir. İşin günlük yürütümünde hizmet alan işverenin talimatı önem taşırken ücret ve bordro ilişkisinin hukuki merkezi büroda kalır.

İkinci sözleşmede hangi unsurlar yazılı olmalıdır?

İkinci yazılı metin özel istihdam bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasındaki geçici işçi sağlama sözleşmesidir. Bu sözleşme yalnızca ticari bir hizmet belgesi değildir. İlişkinin hangi iş için ve hangi zaman aralığında kurulacağını somutlaştıran temel metindir.

Sözleşmede başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli ve varsa tarafların özel yükümlülükleri yer almalıdır. İşveren açısından bu maddeler operasyonel planlama kadar hukuki sınırların izlenmesi için de önemlidir. Başlangıç ve bitiş tarihinin açık yazılması süre kontrolünü, işin niteliğinin açık yazılması çalışanın hangi görev kapsamında kullanılacağını, yükümlülüklerin belirlenmesi ise uygulamada kimin hangi işlemi yerine getireceğini görünür hale getirir.

Ücret SGK ve bordro hangi tarafta kalır?

Temel yapı içinde ücret ödemesi, bordrolama ve SGK bildirimleri özel istihdam bürosunda yürütülür. Nexora Danışmanlık hizmet sayfasında da sözleşme, ücret, SGK ve bordro işlemlerinin büro tarafından üstlenildiği belirtilir. Bu düzen işverenin kendi iç bordro sürecini sadeleştirebilir ancak hizmet alan işverenin bütün sosyal güvenlik sorumluluğunun sona erdiği anlamına gelmez.

Sosyal güvenlik mevzuatı bakımından geçici işçi çalıştıran işverenin büroyla birlikte sorumluluğu bulunur. Bu nedenle “SGK işlemini büro yapıyor” ifadesi tek başına yeterli bir risk değerlendirmesi değildir. İşverenin yetkili bir büro ile çalışması, sözleşme dönemini takip etmesi ve kendisine düşen bildirim ile işyeri yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekir.

İşverenin işyerinde devam eden yükümlülükleri nelerdir?

Çalışanın bordrosunun büroda olması işyerindeki fiili çalışma koşullarını hizmet alan işverenin sorumluluk alanından çıkarmaz. Geçici işçi çalıştıran işveren özellikle işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini vermek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Bu sorumluluk işin yapıldığı ortamı yöneten tarafın riskleri tanıması ve önlemleri uygulaması gerektiği için kritiktir.

• İşyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerekir.
• İş kazası veya meslek hastalığı halinde büroya ve ilgili mercilere gerekli bildirimler yapılmalıdır.
• Geçici çalışanlar servis ve yemek gibi işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesi çerçevesinde yararlandırılmalıdır.
• İşyerindeki açık pozisyonlar geçici çalışana bildirilmelidir.
• SGK kapsamındaki işveren yükümlülüklerinde özel istihdam bürosuyla birlikte sorumluluk dikkate alınmalıdır.

Bu görevler bordro süreçlerinden farklıdır. Büro işveren sıfatıyla ücret ve kayıt süreçlerini yürütürken geçici işçi çalıştıran işveren fiili çalışma ortamına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirir. İki alanın sözleşmede ve iç süreçlerde birbirine karıştırılmaması gerekir.

Taraflar ve yükümlülükler nasıl karşılaştırılır?

İşveren sözleşme öncesinde neyi kontrol etmelidir?

İşveren açısından ilk kontrol yalnızca adayın işe uygunluğu değildir. Kullanılacak modelin kanunen izin verilen bir duruma dayanıp dayanmadığı, çalışılacak büronun gerekli yetkiye sahip olup olmadığı, sürelerin doğru belirlenip belirlenmediği ve iki sözleşmenin birbiriyle uyumlu kurulup kurulmadığı da kontrol edilmelidir.

Özellikle işin niteliği ile fiilen verilecek görev arasında fark oluşması, sözleşme süresinin uygulamada aşılması veya işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği sorumluluklarının büroya devredilmiş gibi düşünülmesi işletme açısından uyum riski yaratabilir. İnsan kaynakları, muhasebe ve operasyon ekiplerinin aynı görev tanımı ve tarih planı üzerinden ilerlemesi bu nedenle önemlidir.

Nexora Danışmanlık bu yapıda nerede durur?

Nexora Danışmanlık İstanbul Şişli merkezli ve İŞKUR yetkili bir özel istihdam bürosudur. Geçici İş İlişkisi Yetki Belgesi numarası 1584 olup belgenin geçerlilik dönemi 16.03.2026 - 15.03.2029 olarak belirtilmektedir. Hizmet Türkiye genelindeki işverenlere sunulmaktadır.

Hizmet sayfasındaki modele göre Nexora çalışanla iş sözleşmesini, hizmet alan işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesini kurar; ücret, SGK ve bordro süreçlerini üstlenir. İşveren tarafında kalan iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, iş kazası bildirimi, sosyal hizmetlerden eşit yararlandırma ve açık pozisyonların duyurulması gibi görevler ise işyerinde yerine getirilir.

Hukuki sınır neden ayrıca değerlendirilmelidir?

Üç taraflı yapının doğru kurulması tek başına yeterli değildir. Bu model yalnızca mevzuatın izin verdiği hallerde ve ilgili süre sınırları içinde kullanılabilir. Bu nedenle işverenin ihtiyaç gerekçesini, görev tanımını, başlangıç ve bitiş tarihini sözleşme öncesinde açıklaştırması gerekir. Sözleşmenin sona ermesine rağmen fiili çalışmanın devam etmesi veya modelin izin verilmeyen bir durumda kullanılması farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Bu metin işverenlere genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlıkların hukuki değerlendirilmesi ve dava takibi avukatların çalışma alanıdır. İşverenin kendi koşullarına ilişkin tereddütte mevzuat ve sözleşmeler somut olay temelinde ayrıca değerlendirilmelidir.