banner155

banner244

Tedavi Kadar Önemli: Kanser Rehabilitasyonu

Günümüzde tanı ve tedavi olanaklarının artması ile beraber kanser hastalarının iyileşme oranın yükseliyor.

SAĞLIK 05.06.2020, 12:11 Ceyhun İlyas
Tedavi Kadar Önemli: Kanser Rehabilitasyonu
banner274

Günümüzde tanı ve tedavi olanaklarının artması ile beraber kanser hastalarının iyileşme oranın yükseliyor. Kişiyi fiziksel, sosyal, psikolojik olarak de etkileyebilen kanser hastalığında rehabilitasyon yaşam kalitesi için çok büyük önem taşıyor. Birçok kronik hastalığın tedavisi ve hastalığa uyum sürecinde kullanılan rehabilitasyonun kanser hastalarında da olumlu etkileri olduğunu söyleyen Liv Hospital Ulus Fizik Tedavi ve Rehalitasyon Uzmanı Doç. Dr. Hülya Sirzai kanser rehabilitasyonunun faydaları hakkında bilgi verdi.

Yaşam kalitesini artırır

Kanser tanısı konulan hastaların yüzde 54’ünün rehabilitasyona ihtiyacı vardır. Çünkü kanser hastalarında fonksiyonel yetersizliğe yol açan ve rehabilitasyon gereksinimi oluşturan pek çok durum söz konusudur. Yorgunluk, güçsüzlük, kondüsyon kaybı, ağrı gibi genel sorunlar olabileceği gibi spesifik kanser tiplerinde daha ön planda olan yürüme sorunları, kendine bakım sorunları, iletişim sorunları, yutma güçlüğü, lenfödem, bası yaraları, paraneoplastik nöromusküler sendromlar, beyin metastazı, omurilik metastazı, osteoporoz, mesane-barsak disfonksiyonu, seksüel disfonksiyon ya da kemoterapi ve radyoterapiye bağlı yan etkiler de görülebilir. Kişiye özel planlanan, gerçekçi hedeflere sahip hastanın aktif katılımını sağlayan, eğitim ve psikososyal danışma unsuru olan multidisipliner bir rehabilitasyon programı kanser hastalarının şikayetlerini azaltarak fonksiyonel yeteneklerini ve hayat kalitesini belirgin olarak arttırır. Rehabilitasyonun her evresinde kişinin fiziksel, emosyonel, seksüel, sosyal ve mesleki gereksinimleri belirlenmeli ve kişiye uygun olarak tedavi planlanmalıdır.

Kanser rehabilitasyonu nedir?

Kanser rehabilitasyonu kanserli bir hastaya, hastalığın ve tedavilerin belirlediği sınırlar içerisinde maksimum fiziksel, sosyal, psikolojik ve mesleki fonksiyonların kazandırılmasına yardımcı olmaktır.

Kanser rehabilitasyonunun amacı nedir?

* Kanser rehabilitasyonunda egzersiz programları ile yetişkin ve çocuk hastalarda, kanserin çeşitli türlerinde erken dönemden itibaren, kas iskelet sistemi tonusunun korunması, solunum egzersizleri ile bireyin harcadığı eforun azaltılması, yorgunluk düzeyinin minimale indirilmesi, yaşam kalitesinin artırılması amaçlanır.

* Kas güçlendirme egzersizleri, düşük yoğunlukta aerobik egzersizler (Yürüyüş, bisiklet gibi) , omurga kırık riski açısından riskli hastalarda karın kasları ve sırt kaslarının güçlendirilmesi, düşme riskinin önlenmesi için denge egzersizleri önerilir.

* Egzersizin ilerlemiş hastalığı olan hastalarda belirgin fayda sağladığı ve işlevsel azalmalarını yavaşlattığını gösteren önemli bulgular vardır. Öncelikle egzersiz, nefes darlığı ve yorgunluk da dahil hastaların pek çok semptomunu baskılar.

* Kontrollü aerobik kondisyon egzersizleri sadece semptom ağırlığında değil aynı zamanda psikolojik iyileşme ve yaşam kalitesinde de belirgin fayda göstermiştir.

Kanser rehabilitasyonu nasıl yapılıyor?

Rehabilitasyon hastalığın her evresinde uygulanabilir. Kanser rehabilitasyonu koruyucu, restoratif, destekleyici ve palyatif tedavi olarak 4 evreye ayrılmıştır.

Koruyucu rehabilitasyon evresi: Koruyucu rehabilitasyon evresinde, sorunlar ve fonksiyon kaybı oluşmadan veya artmadan önce hastanın eğitimi ile sorunların şiddetinin azaltılmasını amaçlanır. Örneğin cerrahi öncesi hastaya solunum egzersizlerinin öğretilmesi, cerrahi sonrasında hastanın bu egzersizleri daha bilinçli uygulamasını ve solunum yollarını temizlemesini sağlar. Amputasyon öncesi hastaya koltuk değneği ile yürüme eğitimi verilmesi operasyon sonrası rehabilitasyonun başarısını artırır. Mesane karsinomu nedeniyle operasyonu planlanan bir hastada da operasyon öncesi değerlendirmenin önemi büyüktür. Hasta ve ailesine vezikostomi bakımı ve seksüel fonksiyonlarda oluşabilecek değişiklikler konusunda eğitim verilmesi gerekir.

Restorotif evre: Kanser rehabilitasyonunda restoratif evre; hastalık veya tedavilere bağlı oluşan sorunları aşmayı, hastalık öncesi fonksiyonel düzeye hızla dönmeyi ve maksimum kapasiteyi kazandırmayı amaçlar. Tedavisi tamamlanmış kişilerin bağımsızlığını kazanması ve işine dönmesi hedefler arasındadır. Bu fazda tedavi planı yapılırken hasta ve ailesi için gerçekçi bir amaç belirlenmeli ve kabul edilebilir bir program yapılmalıdır. Bu evre için gerekli süre hastanın yaşı, mental durumu, motivasyonu ve fiziksel sorunları ile değişiklik gösterir. Ayrıca psikolojik adaptasyon da önemli yer tutar. Bu evrede başarı, hastanın daha önceki aktivitelerine dönmesi ile değerlendirilir.

Destekleyici evre: Destekleyici evre hastalığın ve tedavi gereksiniminin devam etmesi ve fonksiyonel yetilerde değişiklik olması ile karakterizedir. Bu evrede rehabilitasyonun amacı fonksiyonel değişiklikleri sınırlamak ve fonksiyon kaybının oluşturacağı problemleri azaltmaktır. Hastanın gereksinimleri bu fazda farklılıklar gösterir. Beyin tümörlerinde kognitif rehabilitasyon, kemik ve yumuşak doku tümörlerinde ekstremite koruyucu cerrahi sonrasında uygulanan yürüme egzersizleri, denge rehabilitasyonu destekleyici rehabilitasyona örnektir. Mobilizasyon için yürüteç, tekerlekli sandalye gibi cihazlar kullanılabilir. Hasta eğitimi bu dönemde fonksiyon kaybına adaptasyon üzerine yoğunlaşmalıdır. Yine bu evrede bağımsızlığı sağlamak amacıyla evde belirli düzenlemelerin ve değişikliklerin yapılması gerekli olabilir. Bakım aktivitelerinin yanı sıra cilt ülserleri ve kontraktürler gibi diğer problemlerin önlenmesi amaçlanır.

Palyatif evre: Palyatif rehabilitasyon hastalığın terminal döneminde olan hastalara yöneliktir. Bu dönem fonksiyon kaybının ilerlemesi ile karakterizedir. Palyatif tedavinin amacı hastalığa ait komplikasyonların azaltılması veya elimine edilmesi, hasta ve ailesinin fiziksel ve emosyonel olarak rahatlatılmasıdır. Semptomlara, özellikle ağrıya yönelik tedavi önemli yer tutmaktadır. Bağımlılığın bu dönemde artmasına karşın, belirli fonksiyonlarda bağımsızlık sağlanması ve evde bakım konusunda aile eğitimi verilmesi gerekir.

Yorumlar (0)
27°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 35 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 34 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24