Türkiye’de ikinci el araç fiyatlarında yaşanan değişiklikler, trafik kazalarının ardından gündeme gelen araç değer kaybı taleplerini de yakından ilgilendirmektedir. Bir aracın kusursuz bir şekilde onarılması, kaza geçmişinin ikinci el satış değerinde oluşturduğu azalmayı her zaman ortadan kaldırmamaktadır. Piyasadaki fiyatların yükselmesiyle birlikte bu maddi kaybın Türk Lirası karşılığını etkileyebilmektedir.
İkinci el piyasasındaki yükseliş sebebiyle araç sahipleri, kazadan sonra meydana gelen zararın nasıl belirlendiğini daha fazla araştırmaktadır. İzmir değer kaybı avukatı, “aracın kaza tarihindeki özelliklerinin, önceki hasarlarının ve somut piyasa koşullarının birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor” diye belirtmektedir.
İzmir trafik kazası avukatı, trafik kazalarında oluşan hasarda kusur oranı, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu ve onarım belgeleri süreç içerisinde önemli olduğunu belirtmektedir. Her trafik kazasının hasar biçimi ve tarafların sorumluluk durumu farklı olduğundan, başka bir araç için yapılan hesaplamanın aynı şekilde uygulanması doğru bir sonuç vermeyebiliyor.
Araç Değer Kaybı Ne Anlama Geliyor?
Araç değer kaybı, trafik kazasında hasar gören bir aracın gerekli onarımlar tamamlandıktan sonra ikinci el piyasasında uğradığı değer azalmasını ifade ediyor. Başka bir anlatımla araç teknik olarak eski durumuna getirilse bile hasar kaydı, değişen parçalar veya yapılan kaporta işlemleri potansiyel alıcıların araca daha düşük fiyat vermesine neden olabiliyor.
Değer kaybının belirlenmesinde temel yaklaşım, aracın kaza gerçekleşmeden hemen önceki ikinci el piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki piyasa değeri arasındaki farkın incelenmesidir. Dolayısıyla yalnızca onarım faturası üzerinden değerlendirme yapılması, her olayda gerçek ekonomik kaybı göstermeyebilir.
Artan Fiyatlar Tazminat Tutarını Yükseltir mi?
İkinci el araç fiyatlarının yükselmesi, değer kaybı tutarını bazı durumlarda artırabilir. Örneğin kaza öncesinde 800 bin lira piyasa değerine sahip bir araç ile 1 milyon 500 bin lira değerindeki başka bir araçta aynı nitelikte hasar meydana gelmesi, ikinci el piyasasındaki satış beklentileri bakımından farklı sonuçlar doğurabilir.
Ancak piyasadaki genel fiyat artışı, her değer kaybı talebinin otomatik olarak aynı oranda yükseleceği anlamına gelmez. Çünkü hem aracın kazadan önceki değeri hem de onarımdan sonraki değeri aynı piyasa koşullarından etkilenmektedir. İncelenmesi gereken asıl unsur, iki değer arasında kazaya bağlı olarak ortaya çıkan somut farktır.
Kaza Tarihindeki Piyasa Koşulları Önem Taşıyor
Hesaplamada aracın bugünkü ilan fiyatından ziyade kazanın gerçekleştiği tarihteki piyasa koşulları önemlidir. Aynı marka ve modeldeki araçların güncel ilanları fikir verebilse de ilan bedeli ile gerçekleşen satış bedelinin her zaman aynı olmadığı unutulmamalıdır.
Sağlıklı bir piyasa araştırmasında aracın markası, modeli, üretim yılı, donanım paketi, kilometresi, yakıt ve vites türü gibi özellikler karşılaştırılır. Emsal araçların kilometre ve donanım bakımından farklı olması, hesaplamada gerçeği yansıtmayan sonuçlar ortaya çıkarabilir. Bu nedenle yalnızca birkaç internet ilanına dayanılması yeterli görülmeyebilir.
Değer Kaybını Etkileyen Diğer Unsurlar
Aracın piyasa değeri hesaplamanın önemli bir parçası olsa da tek ölçüt değildir. Kazada zarar gören parçaların niteliği, parçaların onarılması veya değiştirilmesi, hasarın aracın taşıyıcı bölümlerine etkisi ve daha önce aynı bölgede hasar bulunup bulunmadığı da değerlendirilir.
Aracın kilometresi, kullanım biçimi, önceki kaza ve onarım kayıtları ile mevcut hasarın büyüklüğü de sonucu değiştirebilir. Kusur oranı ise talep edilebilecek tutar bakımından ayrıca önem taşır. Araç sahibinin kazada kusurlu bulunması halinde, kusur durumunun tazminat üzerindeki etkisi somut olay kapsamında incelenir.
2026’da Ekspertiz Raporları İçin Yeni Dönem
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 2026/11 sayılı Genelgesi, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenlemeye göre trafik sigortası kapsamında araç hasarı için eksper atanması durumunda eksperin, değer kaybı hesaplamasına da belirlenen rapor şablonunda yer vermesi gerekiyor. Böylece hasar ve değer kaybı bilgilerinin daha standart bir raporlama yapısıyla kayıt altına alınması amaçlanıyor
Anayasa Mahkemesinin 29 Aralık 2022 tarihli kararı da gerçek zararın karşılanması ilkesine dikkat çekmişti. Kararda, genel ölçütlere dayalı hesaplama sonucunda sigorta kapsamında karşılanan tutarın gerçek zarardan düşük kalabilmesinin zarar gören kişi aleyhine sonuç doğurabileceği belirtilmişti.
Belgelerin Eksiksiz Saklanması Gerekiyor
Kaza tespit tutanağı, kusur değerlendirmesi, araç ruhsatı, hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu, servis kayıtları ve onarım faturaları değer kaybının incelenmesinde önem taşıyor. Aracın kazadan önceki durumunu gösteren bakım ve hasar kayıtları da önceki hasarlarla son kazanın etkisinin birbirinden ayrılmasını kolaylaştırabilir.
İzmir’de avukatlık faaliyetini sürdüren Şancı & Çankaya Hukuk Bürosu tarafından yapılan genel bilgilendirmede de her dosyanın kendi belgeleri ve koşulları kapsamında incelenmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. İkinci el araç fiyatlarındaki artış, tazminatın parasal karşılığını etkileyebilse de tek başına belirleyici değildir. Esas olan, kazanın araçta meydana getirdiği gerçek ve kanıtlanabilir piyasa değeri azalmasıdır.
Yorum Yazın