Osmaniye Demokrasi Platformu Başkanı Av. Muhammet Güloğlu, 14 Kasım 2026’da yapılacak Osmaniye Ticaret ve Sanayi Odası seçimleri öncesinde bütün adaylara başarılar dileyerek şehrin ekonomik ve sosyal gelişimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Üniversitelerin bilimsel birikimiyle meslek kuruluşlarının, kamu kurumlarının ve işletmelerin deneyiminin ortak çalışmalarda buluşturulmasını gündeme getirdi.
İşletmelerin ödeme güçlüğü, esnafın tahsilat sorunları, üreticinin artan maliyetleri ve gençlerin gelecek arayışına yer verilen değerlendirmede, oda seçimlerinde oy kullanacak herkesin değerlendirmesine şu sorular sunuldu:
“Kaçımızın çocuğu geleceğini Osmaniye’de kurmak istiyor? Osmaniye’de çalışıp kazanan birçok kişi neden başka bir ilde yaşamayı tercih ediyor? Eğlenmek, alışveriş yapmak, yemek içmek ve birlikte vakit geçirmek için neden başka şehirlere gidiyoruz? Mevcut işletmelerimizi ve yerel değerlerimizi koruyup geliştirerek Osmaniye’yi; gençlerin geleceğini kurduğu, ailelerin yaşamayı tercih ettiği, çevre şehirlerden ziyaretçi çeken ve refahı artan bir şehir hâline nasıl getirebiliriz?”
Üretimden ticarete, tarımdan turizme, şehir yaşamından oda yönetimine uzanan değerlendirmede, Türkiye’deki ve Avrupa’daki uygulamalarla birlikte şu çalışma alanlarına yer verildi:
Oda organlarının sorumluluğu ve üyelerin katılımı. Meslek komitelerinden gelen sorun ve taleplerin meclis ve yönetim kurulu gündemine hangi tarihte alındığı, hangi karara bağlandığı ve uygulamanın hangi aşamada bulunduğu üyelerin erişimine açılabilir. İlçelerdeki işletmelerin, küçük esnafın, kadın ve genç girişimcilerin katılımıyla düzenli sektör toplantıları yapılarak toplantı sonuçları, sorumlu birim ve takip tarihiyle birlikte kayda alınabilir.
Seçim döneminde açıklanan programlar. Adayların çalışma programlarında yapılacak iş, yetkili kurum, finansman kaynağı, uygulama süresi ve hizmetten yararlanacak kesimler birlikte gösterilerek yeniden göreve talip olan yönetimlerin önceki dönem taahhütleriyle gerçekleşen çalışmalarının karşılaştırılmasına da seçim gündeminde yer verilebilir.
Bilimsel çalışmaların uygulamaya aktarılması. Üniversitelerle kurulacak iş birliklerinde araştırma konusu, saha verisi, görev alacak uzmanlar, bütçe ve çalışma takvimi başlangıçta belirlenebilir. Akademik ekip teknik değerlendirmeyi hazırlarken oda, işletmelerle iletişimi ve koordinasyonu üstlenebilir; yatırımcıların ticari kararlarını, kamu kurumlarının kendi yetki alanlarındaki işlemleri yürütmesiyle araştırma, pilot uygulama ve yatırım aşamaları ayrı kararlarla ilerletilebilir.
İşletmelerin mali dayanıklılığı. Nakit akışı, borç vadeleri, tahsilat süresi, stoklar ve işletme sermayesini kapsayan danışmanlık hizmetlerine değinen Güloğlu, gönüllü işletmelerin katılımıyla üniversite, mali müşavirler ve hukukçuların birlikte çalışabileceğini belirtti. OKÜ’den Doç. Dr. Emre Yakut’un Bekir Elmas ile finansal başarısızlığın tahminine ilişkin araştırması ve Çukurova Üniversitesinden Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt Önal’ın Emel Yücel ile Adana’daki özel hastanelerin mali sıkıntı ve yeniden yapılandırma süreçlerini incelediği çalışma, sektör özellikleri gözetilerek işletmelere özel mali durum incelemelerinde değerlendirilebilir. (Yakut-Elmas, 2013, “İşletmelerin Finansal Başarısızlığının… Tahmin Edilmesi”; Yücel-Önal, 2015, “Özel Hastanelerde Finansal Sıkıntı ve Yeniden Yapılandırma”.)
Borç, tahsilat ve ticari uyuşmazlıklar. Osmaniye Barosu ve Baro Başkanı Av. Mert Su Kılıç’ın katılımıyla sözleşmeler, teminatlar, ödeme takvimleri ve uyuşmazlıkların çözümü konusunda işletmelerin erişebileceği çalışmalar yürütülebilir. Gaziantep Ticaret Odasının 2019’da hizmete başlayan Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi, oda bünyesinde uyuşmazlık çözüm hizmetlerinin örgütlenmesine ilişkin bir örnek oluşturuyor. Osmaniye’de mevcut hizmetlerle koordinasyon, uzmanlara erişim ve ticari sözleşme danışmanlığı geliştirilerek bankalarla yapılacak görüşmelerde işletmelerin belgelenmiş finansman ihtiyaçları ele alınabilir.
Esnafın ve küçük işletmelerin pazar olanakları. Çarşıların yaya erişimi, otopark, yükleme alanları, yönlendirme, aydınlatma ve ortak tanıtım ihtiyaçları belediyeler, esnaf kuruluşları ve meslek odalarıyla değerlendirilebilir. BTSO’nun Payitaht Çarşı Projesi kapsamında alışveriş günleri, eğitim ve belediyelerle yürütülen çalışmalar bulunuyor. Çukurova Üniversitesinden Prof. Dr. Onur Erman’ın Gizem Ünlü ile alışveriş mekânlarının mimari özellikleri ve kullanıcı tercihlerini ele aldığı araştırma da incelenerek Mimarlar Odası Osmaniye Temsilciliği Başkanı Hayrunisa Kaycıoğlu ve ilgili uzmanların katılımıyla mevcut ticaret alanlarına ilişkin uygulamalar hazırlanabilir. (Erman-Ünlü, 2022, “Kent İçi Alışveriş Merkezlerinin Mimari Özelliklerinin Kullanıcı Tercihlerine ve Davranışına Etkisi”.)
Planlı perakende ticaret. AVM ve zincir mağazalara ilişkin yatırım ve yer seçimi kararlarında mevcut çarşıların durumu, mahalle esnafı, nüfus, satın alma gücü, ulaşım ve istihdam etkileri birlikte değerlendirilebilir. CHP’nin 2025 tarihli Kalkınma ve Ekonomi Yaklaşım Belgesi’nde AVM ve zincir mağazaların plansız büyümesinin kontrolü ile mahalle ticaretinin korunmasına yer veriliyor. Osmaniye’de oda, belediyeler, esnaf kuruluşları ve şehir plancılarının katılımıyla ticaret alanları ve karşılanmayan ihtiyaçlar belirlenerek yeni yatırımların mevcut işletmeler üzerindeki etkileri raporlanabilir; yer seçimi ve ruhsatlandırmaya ilişkin mevzuat önerileri baronun hukuki katkısıyla ilgili kurumlara sunulabilir. (CHP, 2025, “Kalkınma ve Ekonomi Yaklaşım Belgesi”.)
Perakende ticarette çalışma düzeni ve emeğin korunması. Güloğlu, “Sayın Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu’nun AVM ve zincir mağazaların haftada bir gün kapatılması yönündeki önerisi; küçük işletmelerin durumu, çalışanların dinlenme hakkı ve tüketicilerin ihtiyaçları birlikte gözetilerek ele alınabilir.” değerlendirmesinde bulundu. Odanın esnaf kuruluşları, sendikalar, tüketici temsilcileri ve baroyla hazırlayacağı çalışmada kapanma gününün satış, istihdam ve hizmete erişim üzerindeki etkileri incelenerek ücret kaybının önlenmesi, vardiya düzeni ve fazla çalışma koşulları değerlendirilebilir; ortak görüşler TOBB ve TESK üzerinden Ticaret Bakanlığına, kanun değişikliği gerektiren talepler ise milletvekillerine iletilebilir. (CHP grup toplantısı, 13.10.2020; Sözcü TV yayını, 27.04.2023.)
Osmaniye’de çalışma ve yaşama tercihleri. Şehirde çalışıp başka yerde ikamet edenlerin tercihlerini de gündeme getiren Güloğlu; konut, ulaşım, eşlerin istihdamı, eğitim, sağlık, güvenlik, sosyal yaşam ve yaşam maliyetinin birlikte araştırılabileceğini ifade etti. OKÜ’den Prof. Dr. Mutlu Yüksel Avcılar, Mehmet Fatih Açar ve Gülhan Yenilmez’in Osmaniye’deki akademik personel ve öğrencilerin şehir memnuniyetini incelediği çalışmadan yararlanılarak kamu çalışanları, özel sektör çalışanları, iş insanları, öğrenciler ve aileler için ayrı örneklemler oluşturulabilir; günlük ulaşım tercihleriyle kalıcı yerleşim tercihleri birlikte incelenebilir. (Avcılar-Açar-Yenilmez, 2017, “Marka Şehir Oluşturmada… Şehirden Algılanan Memnuniyet: Osmaniye”.)
Şehir dışına yönelen alışveriş ve hizmet talebi. Sezen Savran Penbecioğlu ve Özge Erbaş’ın 2022’de yayımlanan Osmaniye araştırmasında, Ocak 2021’de görüşülen 222 kişilik örneklemde Adana’ya eğlence amacıyla gitme oranı yüzde 38,4, kültürel etkinlikler amacıyla gitme oranı yüzde 39,1 olarak yer aldı. Fransa’daki Gers Ticaret ve Sanayi Odası da 2025’te 1.120 hanenin alışveriş yerlerini ve harcamalarını inceleyerek ticaret ve tüketim verileri oluşturdu. Osmaniye’ye ilişkin bulgular güncel bir saha araştırmasıyla yenilenerek hangi ürün ve hizmetler için şehir dışına gidildiği, internet alışverişinin payı ve karşılanmayan talepler düzenli ölçülebilir. (Savran Penbecioğlu-Erbaş, 2022, “Kentsel ve Kırsal Arasında… Osmaniye’de Sosyal, Mekânsal ve Ekonomik Yapı”.)
Sosyal yaşam alanları ve uygun mekânlar. Oda; belediyeler, valilik, İl Emniyet Müdürlüğü, meslek odaları, taşınmaz sahipleri ve yatırımcılarla görüşmeler yürüterek kültür, eğlence, yeme içme ve spor hizmetlerine uygun alanları, mevcut işletmelerin iyileştirilmesiyle yeni yatırımları birlikte değerlendirebilir. Yer seçimi, ulaşım, otopark, erişilebilirlik, yangın güvenliği, çevresel etkiler ve ruhsat işlemleri ilgili kurumların yetkileri içinde incelenerek trafik ve kamusal güvenlik düzenlemeleri emniyet birimleriyle görüşülebilir; yatırımcıların finansman, işletme gideri ve fiyatlandırma çalışmalarıyla uygulanabilir projeler hazırlanabilir.
Kent hakkı ve kamusal alanlara erişim. David Harvey’nin kent hakkını kentin biçimlenmesine kolektif katılımla ilişkilendirdiği çalışması, Osmaniye’de şehir yaşamına ilişkin değerlendirmelere kaynak oluşturabilir. Meydanlar, yaya alanları, dinlenme ve buluşma mekânları için mahalle sakinlerinin, gençlerin, kadınların, engelli bireylerin ve esnafın görüşleri alınarak belediyelerin yetkili organlarına sunulacak çalışmalar hazırlanabilir. Odanın yatırımcılarla ve meslek kuruluşlarıyla yürüteceği görüşmelerde ticari işletmelerle kamusal kullanımlar birlikte değerlendirilerek alışveriş veya harcama zorunluluğu bulunmadan kullanılabilecek alanlara yer ayrılması gündeme alınabilir. (Harvey, 2008, “The Right to the City”, New Left Review, 53.)
Kültüre erişim ve sanat hizmetlerinin sürekliliği. Antalya Ticaret ve Sanayi Odasının Antalya Kültür Sanat yapılanması ile Eskişehir Ticaret Odasının ETOSANAT çalışmaları, odaların kültür alanındaki uygulamaları arasında bulunuyor. Osmaniye’de mevcut salonlar ve kültür mekânları üzerinden tiyatro, konser, sinema, sergi, söyleşi ve çocuk etkinliklerini kapsayan yıl boyunca uygulanabilir bir takvim oluşturularak işletmelerin katılımı, sponsorluk, tanıtım ve organizasyon koordinasyonunda oda görev alabilir. Programlarda farklı sanat dallarına ve yerel sanatçılara yer verilerek ücretsiz etkinlikler, öğrenciler ve düşük gelirli haneler için indirimli katılım olanakları ile ilçelere ulaşan gezici etkinlikler planlanabilir; desteklerden yararlanma koşulları ve program seçim ölçütleri kamuoyuna açıklanabilir.
Ailelerin ve gençlerin günlük yaşamı. Çocuk bakım hizmetleri, okul sonrası etkinlikler, çalışma ve okuma alanları, spor olanakları ile farklı gelir gruplarının erişebileceği sosyal hizmetler yatırım gündemine alınabilir. Çalışma saatleri, vardiyalar, akşam ulaşımı ve hafta sonu kullanım ihtiyacı birlikte değerlendirilerek kadınların, çocukların, yaşlıların ve engelli bireylerin erişimi proje aşamasında ele alınabilir; hizmetlerin devamlılığı, kullanım sıklığı ve kullanıcı memnuniyeti düzenli izlenebilir.
Yerel tedarik ilişkileri. Sanayi kuruluşlarının bakım, yedek parça, ambalaj, gıda, taşıma ve diğer hizmet alımlarıyla yerel işletmelerin üretim kapasitesi eşleştirilebilir. İstanbul Ticaret Odasının Yan Sanayi Borsası, firma bilgileri, tedarikçi bağlantıları ve iş görüşmeleri üzerinden çalışan bir uygulama sunuyor. Osmaniye’de teknik yeterlilik, kalite, teslim süresi ve fiyat koşulları dikkate alınarak tedarikçi buluşmaları düzenlenebilir; küçük işletmelerin büyük alıcıların şartlarını karşılayabilmesi için teknik destek sağlanabilir.
Üretim maliyetleri ve verimlilik. Kayseri Sanayi Odası, Kayseri Ticaret Odası ve Abdullah Gül Üniversitesi ortaklığındaki Kayseri Model Fabrika, işletmelere uygulamalı eğitim ve danışmanlık hizmetleri veriyor. OKÜ’den Prof. Dr. Mustafa Kıllı’nın Cançağ Gülmez ile bir tekstil işletmesinde malzeme akış maliyetlerini incelediği araştırma da üretim kayıplarının hesaplanmasına ilişkin yerel akademik birikim sunuyor. Osmaniye’de enerji tüketimi, fire, bekleme, yeniden işleme ve hammadde kayıpları işletme bazında incelenerek önerilen değişiklikler yatırım tutarı ve ölçülen tasarrufla birlikte değerlendirilebilir. (Kıllı-Gülmez, 2020, “Malzeme Akış Maliyet Muhasebesi: Bir Üretim İşletmesinde Örnek Uygulama”.)
Sanayi yatırımları ve mevcut kapasite. Kullanılmayan üretim alanları, kapasite artırımı talepleri, enerji ve altyapı ihtiyaçları ile mesleki iş gücü gereksinimleri oda ve organize sanayi bölgelerinin katılımıyla belirlenebilir. BTSO’nun TEKNOSAB çalışmasındaki yatırım ve altyapı koordinasyonu deneyimi incelenerek Osmaniye’de yeni yatırım arayışıyla mevcut işletmelerin üretimini sürdürme ve büyüme ihtiyacı birlikte ele alınabilir; izin, finansman, personel ve üretime geçiş aşamaları ayrı ayrı takip edilebilir.
Ulusal karar gerektiren ekonomik sorunlar. Krediye erişim, enerji maliyetleri, taşımacılık, yatırım teşvikleri ve istihdam destekleriyle ilgili sorunlar sektör verileriyle raporlanarak TOBB, ilgili bakanlıklar ve milletvekilleriyle yürütülen görüşmelerde talebin kapsamı, başvuru tarihi ve alınan cevaplar üyelere açıklanabilir. Yerelde çözülebilecek işler için kurumlar arası çalışma yürütülürken merkezi karar gerektiren talepler ayrı bir takip düzeninde tutulabilir.
Prof. Dr. Mustafa Fedai Çavuş’un katkısı. Osmaniye’nin akademik birikimi içinde önemli bir yere sahip olan OKÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Mustafa Fedai Çavuş’un işletme yönetimi, insan kaynakları, girişimcilik ve yenilikçilik alanındaki çalışmalarından yararlanılabilir. Tahir Akgemci ile imalat sanayiinde yürüttüğü, çalışanların yetkilendirilmesiyle örgütsel yaratıcılık ve yenilikçilik arasındaki ilişkiyi ele alan araştırması değerlendirilerek işletmelerde görev dağılımı, yönetici yetiştirme, çalışan katılımı ve yenilik süreçlerine yönelik uygulamalı çalışmalar geliştirilebilir. (Çavuş-Akgemci, 2008, “İşletmelerde Personel Güçlendirmenin Örgütsel Yaratıcılık ve Yenilikçiliğe Etkisi”.)
Aile işletmelerinde kuşak geçişi ve devir. Çukurova Üniversitesinden Prof. Dr. Azmi Yalçın’ın Rıdvan Günel ile Adana’daki aile işletmelerinde yönetimin sonraki kuşağa devrini incelediği çalışma, işletme sahipleriyle yapılacak görüşmelerde değerlendirilebilir. Fransa’daki CCI Ouest Normandie, işletme devrinde durum analizi, ön değerleme ve uygun alıcılarla bağlantı hizmetleri sunuyor. Bu deneyim de incelenerek Osmaniye’de yönetim devri takvimi, yeni yöneticinin hazırlanması, ortaklar arasındaki ilişkiler ve işletmenin devamlılığı konusunda danışmanlık programları oluşturulabilir. (Yalçın-Günel, 2006, “Aile İşletmelerinde Yönetimin Bir Sonraki Kuşağa Devrinde… Adana İlinde Yapılan Bir Çalışma”.)
Dış pazarlara erişim. Konya Ticaret Odası Dış Ticaret Merkezi örneğindeki hedef pazar ve müşteri araştırması hizmetleri incelenerek işletmelerin ürün, kapasite, kalite, fiyat ve teslim koşullarına uygun ihracat çalışmaları geliştirilebilir. OKÜ’den Dr. Öğr. Üyesi Nusret Soğancılar’ın Zeynep Dereli ile uluslararası iş görüşmelerinde kültürel farklılıkları ele aldığı araştırmadan müzakere eğitimlerinde yararlanılarak fuar ve iş gezilerinin ardından teklif, numune, sözleşme ve sipariş süreçleri takip edilebilir. (Soğancılar-Dereli, 2025, “Hall’s Dimensions of Culture… International Business Negotiations”.)
Dijital satış ve elektronik ihracat. İspanya ticaret odalarının Xpande Digital programı, işletmelere hedef dış pazara yönelik dijital pazarlama ve elektronik ticaret planı hazırlanmasında destek veriyor. OKÜ’den Doç. Dr. Fatih Çağatay Baz’ın Hilmi Cihan Meral ile geliştirdiği kişiselleştirilmiş ürün öneri sistemi de dijital ticaret çalışmalarında değerlendirilerek Osmaniye’de ürün görselleri, yabancı dilde içerik, ödeme, teslimat ve iade süreçleri birlikte ele alınabilir; destek verilen işletmelerin sipariş, müşteri edinme maliyeti ve tekrar satış verileri izlenebilir. (Baz-Meral, 2023, “Semantic Web Oriented Personalized Electronic Commerce Product Suggestion System”.)
Ambalaj, marka ve kalite. Fıstık, zeytin, zeytinyağı ve diğer bölgesel ürünlerde ambalaj tasarımı, etiket, raf ömrü, parti takibi ve analiz ihtiyaçları ortak bir programda ele alınabilir. Ayvalık Ticaret Odasının zeytinyağı laboratuvarı ve Antalya Ticaret Borsasının YÖREX uygulaması, kalite hizmetleriyle yöresel ürünlerin pazara sunulmasına ilişkin örnekler arasında bulunuyor. Osmaniye’de mevcut coğrafi işaret çalışmalarının denetim, kullanım ve pazarlama boyutları geliştirilerek üreticilerin laboratuvar ve tasarım hizmetlerine erişimi kolaylaştırılabilir.
Tarımda üretim, işleme ve pazarlama ilişkisi. Osmaniye Ticaret Borsası Başkanı Ali Korkmaz, Osmaniye Zeytin Birliği Başkanı Hamza Cerit, üretici kuruluşları, işletmeler ve ilgili kamu birimlerinin katılımıyla ürün miktarı, işleme kapasitesi, depolama ve alıcı talepleri birlikte değerlendirilebilir. Tartım, ürün teslimi, parti kayıtları, hizmet bedelleri ve ödeme tarihlerinde anlaşılır kayıt düzeni geliştirilerek zeytinyağı fabrikaları dâhil yoğun dönemde hizmet veren işletmelerde randevu ve kabul planlaması desteklenebilir; üretim ve alım sözleşmelerinde kalite ölçütleri, kesintiler ve ödeme koşulları açık biçimde düzenlenebilir.
Tarımsal danışmanlık ve ortak hizmetler. OKÜ’den Doç. Dr. Nermin Bahşi’nin Eren Şenyüz ile çiftçilerin tarımsal danışmanlık hizmetlerinden yararlanmasını incelediği araştırma, Osmaniye’de hizmete erişim çalışmalarında değerlendirilebilir. Nevşehir Ticaret Borsasının analiz hizmetleri ve Trabzon Ticaret Borsasının örnek fındık bahçeleri gibi uygulamaların hizmet ve işletme modelleri incelenerek toprak ve su analizi, sulama, gübreleme, bakım ve ortak makine kullanımı üretici taleplerine göre planlanabilir. (Şenyüz-Bahşi, 2023, “Çiftçilerin Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinden Yararlanma Düzeyleri ve Bilgi Kaynakları”.)
Valiliğin koordinasyonu ve saha deneyimi. Osmaniye Valisi Mehmet Fatih Serdengeçti’nin Giresun’daki görevi sırasında takip ettiği Sürdürülebilir Fındık Projesi, üreticiye sahada teknik hizmet ulaştırılmasına ilişkin bir deneyim sunuyor. Giresun Valiliğinin 2025 tarihli açıklamasında, çalışma kapsamında 14 üreticiye ait 24 parselde, toplam 402 dönüm alanda uygulama yürütüldüğü belirtiliyor. Bu deneyim Osmaniye’nin ürünleri ve işletme yapısı dikkate alınarak değerlendirilebilir; valilik koordinasyonunda tarım teşkilatı, üniversite, üretici kuruluşları ve özel sektörün görevleri belirlenebilir.
Kurutma, depolama ve soğuk zincir. Giresun Ticaret Borsasının lisanslı depoculuk deneyimi incelenerek Osmaniye’de kurulacak veya geliştirilecek tesislerin kapasitesi, ürün akışı, hizmet bedeli ve işletme giderleri fizibiliteyle belirlenebilir. OKÜ’den Prof. Dr. Ertaç Hürdoğan ve çalışma arkadaşlarının güneş enerjili fıstık kurutma araştırması ile Dr. Tülin Eker’in de yer aldığı zeytinin depolanması ve yağ bileşimine ilişkin çalışma, pilot uygulamalarda değerlendirilebilir. (Hürdoğan ve diğerleri, 2022, “Experimental and Modeling Study of Peanut Drying…”; Bozdoğan, Eker ve diğerleri, 2019, “Effects of the Storage of Turkish Gemlik Olives…”.)
Tarımsal yan ürünlerin değerlendirilmesi. Fıstık kabuğu, zeytin çekirdeği, yaprak ve pirina için toplama, taşıma, işleme ve satış olanakları araştırılırken OKÜ’den Prof. Dr. Çağdaş Akpınar’ın yer fıstığı biyokömürü, Doç. Dr. Halil Özdemir’in fıstık tohumu kabuğundan doğal boyama çalışmaları pilot üretim açısından incelenebilir. Gaziantep Sanayi Odasının endüstriyel simbiyoz projesindeki işletmeler arası eşleştirme yaklaşımından yararlanılarak her uygulamanın ürün güvenliği, çevresel koşulları, yatırım maliyeti ve alıcı talebi birlikte değerlendirilebilir. (Akpınar, 2024, “Yerfıstığı Biyokömürü ve Organik Gübre Uygulaması…”; Özdemir, 2021, “Yer Fıstığı Tohum Kabuğu Kullanarak… Yünün Doğal Boyanması”.)
Gıda ürünlerinde katma değer ve deneme üretimi. OKÜ’den Prof. Dr. Adnan Bozdoğan’ın Fatma Gül Evcil ile kayısı lifi ilavesinin fıstık ezmesinin özellikleri üzerindeki etkilerini araştırdığı çalışmalardan yararlanılarak reçete, duyusal değerlendirme, raf ömrü ve maliyet çalışmaları küçük ölçekli üretim denemeleriyle sürdürülebilir. Gaziantep Ticaret Odasının Gastronomi Akademisi, uygulamalı eğitim altyapısına örnek oluşturuyor. Osmaniye’de ortak mutfak veya deneme üretim alanı kurulması gündeme geldiğinde işletmeci, kullanım şartları, ücretler ve gıda güvenliği sorumlulukları başlangıçta belirlenebilir. (Evcil-Bozdoğan, 2024, “Investigation of the Effect of Apricot Fibre Addition…”; 2025, “The Effect of Apricot Fibre Addition…”.)
Kadın ve genç girişimciliği. Gaziantep Sanayi Odasının Kadın Girişimci Destek Merkezi ve İzmir’deki İzQ girişimcilik yapılanması incelenebilir. OKÜ’den Doç. Dr. Hüseyin Aslan’ın Osmaniye İŞGEM’de hizmet alan işletmelerle gerçekleştirdiği araştırmadan da yararlanılarak iş modeli, maliyet, muhasebe, ortaklık, satış ve düzenli sipariş konularında uygulamalı danışmanlık geliştirilebilir; kadın kooperatiflerinin üretim kapasitesiyle pazarlama ve yönetim ihtiyaçları birlikte ele alınabilir. (Aslan, 2021, “İŞGEM’in… Sağlamış Olduğu Hizmetlerin Değerlendirilmesi: Osmaniye İŞGEM Örneği”.)
Mesleki eğitim ve istihdam. BTSO Eğitim Vakfı bünyesindeki BUTGEM’in meslek edindirme ve geliştirme uygulamaları, işletmelerin ihtiyaçlarına göre eğitim planlanmasına örnek oluşturuyor. OKÜ’nün OTSO ortaklığındaki akıllı şebekeler alanına yönelik istihdam projesi ve Öğr. Gör. Doğan Burak Saydam’ın koordinasyon deneyimi de değerlendirilerek üniversite, meslek liseleri, İŞKUR ve işletmelerin katılımıyla eğitimler düzenlenebilir; işe yerleşme, işte kalma, kayıtlı çalışma, ücretlerin zamanında ödenmesi ve iş güvenliği birlikte izlenebilir.
Gençlerin Osmaniye’de kalması ve geri dönmesi. Mezunların iş arama süresi, ücretler, kariyer olanakları ve girişimcilik koşulları sektörlere göre araştırılırken Çukurova Üniversitesinden Prof. Dr. Müge Kantar Davran’ın Abdurrahman Boyraz ile Toros dağ köylerinde gençlik ve iç göçü ele aldığı çalışma, kırsal ilçelerde yapılacak araştırmalarda değerlendirilebilir. Osmaniye dışında yaşayan mezunlarla yerel işletmeler arasında mesleki eşleştirme, staj, proje ve istihdam bağlantıları kurulabilir. (Boyraz-Kantar Davran, 2021, “İç Göç ve Kırsal Gençlik: Toros Dağ Köyleri Örneği”.)
Lojistik ve dağıtım maliyetleri. İşletmelerin sevkiyat sıklığı, araç doluluğu, güzergâh, depo ve teslim süreleri birlikte incelenerek BTSO’nun Yenişehir’deki hava kargo çalışmasının işletme ve talep deneyimi değerlendirilebilir. Çukurova Üniversitesinden Prof. Dr. Selçuk Çolak’ın Hüseyin Güler ile dağıtım rotalarını, OKÜ’den Doç. Dr. Hüseyin Aslan’ın çalışma arkadaşlarıyla lojistik hizmet kalitesini incelediği araştırmalardan yararlanılarak ortak taşıma ve sevkiyat uygulamaları sınırlı ölçekli denemelerle başlatılabilir. (Çolak-Güler, 2009, “Dağıtım Rotaları Optimizasyonu İçin Meta Sezgisel Bir Yaklaşım”; Aslan-Taşçı-Yıldız, 2018, “Lojistik Hizmet Kalitesi ve Lojistik Bilgi Teknolojisinin… Etkisi”.)
Avrupa Birliği ve diğer destek kaynakları. OTSO’nun hızlı prototipleme alanındaki AB proje deneyimi geliştirilebilir. Bursa’da AB ve Türkiye desteğiyle yürütülen BUTEXCOMP, ortak teknik altyapı ve işletmelere yönelik hizmetlerin proje finansmanıyla geliştirilmesine örnek oluşturuyor. Osmaniye’de üniversitenin proje birimleriyle birlikte ihtiyaç, uygun başvuru sahibi, ortaklık, eş finansman ve hibe sonrasındaki işletme giderleri üzerinden hazırlık yapılarak destek programları başvuru dönemindeki uygunluk koşullarına göre değerlendirilebilir.
Afetlere hazırlık ve iş sürekliliği. Kocaeli Sanayi Odasının APELL çalışmaları ile Konya Ticaret Odasının siber güvenlik yapılanması incelenerek üretim kesintisi, veri kaybı, stok, alternatif tedarikçi, sigorta ve acil iletişim konularında işletme bazlı hazırlık yapılabilir. OKÜ’den Doç. Dr. Hüseyin Çiçeklioğlu’nun afet dönemlerinde kriz iletişimi çalışması ve Doç. Dr. Fatih Çağatay Baz’ın siber güvenlik araştırmalarından ilgili alanlarda yararlanılarak yedekleme, görev dağılımı ve yeniden faaliyete geçiş süreçleri tatbikatlarla sınanabilir. (Çiçeklioğlu, “Afet Dönemlerinde Sürdürülebilir Kriz İletişimi”, kitap bölümü; Baz-Paşa, 2026, “Türk Dünyasında Siber Güvenlik Alanında Yapılan Çalışmaların Analizi”.)
Turizmde mevcut çalışmaların geliştirilmesi. Karatepe, Kastabala, kaleler, yaylalar ve kırsal yerleşimler; koruma, ulaşım, rehberlik, konaklama, yeme içme ve yerel alışveriş olanaklarıyla birlikte ele alınabilir. OKÜ’den Doç. Dr. Nermin Bahşi’nin yürüttüğü “Yerel Halkın Kırsal Turizme İlişkin Algılarının İncelenmesi: Osmaniye İli Örneği” projesi ve Eskişehir Ticaret Odasının ETOMÜZE uygulaması değerlendirilerek mevcut güzergâhlar, ticaret tarihi, el sanatları ve hasat dönemleri üzerinden satılabilir ziyaret programları geliştirilebilir. (Bahşi, 2024-2025, “Yerel Halkın Kırsal Turizme İlişkin Algıları: Osmaniye”, araştırma projesi.)
Bölgesel turizm konseyleri. Fethiye Ticaret ve Sanayi Odasının sekretarya görevini üstlendiği turizm konseyi ve İtalya’daki ticaret odalarının Mirabilia ağı, kurumlar arası turizm çalışmalarına örnek oluşturuyor. Osmaniye ve çevre illerde tur operatörleri, konaklama işletmeleri, rehberler, üniversiteler ve kamu kurumlarının katılımıyla bölgesel turizm konseyi oluşturularak ortak etkinlik takvimi, ulaşım bağlantıları, tur paketleri ve tanıtım giderleri birlikte değerlendirilebilir.
Şehir markası ve yatırım tanıtımı. OKÜ’den Prof. Dr. Mutlu Yüksel Avcılar ve Doç. Dr. Ergün Kara’nın şehir markası stratejilerine ilişkin çalışması; yatırımcı, ziyaretçi, öğrenci ve şehir sakinlerinin farklı ihtiyaçları dikkate alınarak değerlendirilebilir. Tanıtımda yatırım alanları, üretim kapasitesi, ulaşım, iş gücü ve yaşam olanaklarına ilişkin güncel bilgiler kullanılarak firma bilgilerinin gizliliğini koruyan düzenli ekonomik araştırmalar yayımlanabilir; yatırım görüşmeleri, satış bağlantıları ve ziyaretçi verileri takip edilebilir. (Avcılar-Kara, 2015, “Şehir Markası Kavramı ve Marka Şehir Yaratma Stratejilerine Yönelik Literatür İncelemesi”.)
Osmaniye Konseyi ve akademik meslek odaları. Valilik, belediyeler, üniversite, oda, Ticaret Borsası, üretici kuruluşları, esnaf örgütleri, sendikalar, akademik meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla Osmaniye Konseyi oluşturulabilir. Osmaniye Tabip Odası Başkanı Dr. Cuma Korkmaz, Ziraat Mühendisleri Odası Osmaniye İl Temsilcisi Murat Temel ile hukuk, mimarlık, mühendislik ve mali müşavirlik meslek kuruluşlarının katkısı çalışma konularına göre alınarak BTSO’nun sektörel konsey uygulaması incelenebilir; konseyde geliştirilen çalışmalar ilgili kurumların kendi yetkili organlarında karara bağlanabilir.
Bölgesel ürün konseyleri. Üretici, kooperatif, işleyici, tüccar, ihracatçı, üniversite ve kamu birimlerinin katılımıyla bölgesel ürün konseyleri kurularak üretim miktarı, kalite, işleme, depolama, maliyet ve pazar bilgileri ortak bir çalışma düzeninde ele alınabilir. Küçük üreticiler ve kooperatiflerin temsili sağlanarak analiz, eğitim ve ürün geliştirme hizmetleri birlikte planlanabilir.
Hizmetlere eşit erişim. Eğitim, danışmanlık, fuar, proje ve ortak tesis hizmetlerinin başvuru şartları, ücretleri, kontenjanları ve seçim ölçütleri önceden açıklanarak ilçelerdeki işletmeler ile hizmetlerden daha önce yararlanmamış üyelerin erişimi izlenebilir. Başvuru sonuçları gerekçeleriyle bildirilerek üyelerin talep ve şikâyetlerini takip edebilecekleri bir düzen kurulabilir.
İlk yüz gün, altı ay ve bir yıllık çalışma takvimi. Güloğlu, seçim döneminde açıklanan çalışmaların sorumlu birim, ayrılan kaynak ve tamamlanma ölçütüyle birlikte takvime bağlanabileceğini belirtti. Öncelikli ihtiyaçların belirlenmesi, iş birliği protokollerinin hazırlanması, pilot çalışmaların başlaması ve sonuçların değerlendirilmesi için aşamalı takvim açıklanarak değişiklikler ve gecikmeler gerekçeleriyle paylaşılabilir.
Bütçe ve hizmetlerin değerlendirilmesi. Projelerin toplam maliyeti, yararlanan farklı işletme sayısı, hizmet başına gider ve gelecek yıllara taşınan mali yükümlülükleri açıklanabilir. Yeni bina ve tesislerde personel, bakım, enerji ve kullanım kapasitesi birlikte hesaplanarak aynı hizmetten tekrar yararlananlarla ilk kez yararlananların dağılımı ayrı izlenebilir.
Uzman seçimi, satın alma ve çıkar çatışmaları. Danışmanlık ve hizmet alımlarında işin kapsamı, uzmanlık koşulları, süre, ücret, teslim edilecek çalışma ve değerlendirme ölçütleri önceden açıklanabilir. Karar süreçlerine katılanların ilgili işletme veya kişilerle çıkar ilişkileri kayıt altına alınarak harcamalar ve hizmet sonuçları üyelerin denetimine elverişli biçimde raporlanabilir.
Katılımcı yönetim ve düzenli bilgilendirme. Kocaeli Sanayi Odasının aylık hizmet raporları gibi uygulamalar incelenerek faaliyetler dönemsel olarak yayımlanabilir. Üyelerin yönetime soru yöneltebileceği toplantılar düzenlenerek bütçe, hizmet koşulları, kullanılan kaynaklar ve uygulama sonuçları aynı dönemleri karşılaştırmaya imkân verecek biçimde paylaşılabilir.
Sonuçların ölçülmesi. Yeni siparişler, ihracata başlayan işletmeler, üretim maliyetindeki değişim, işe yerleşenler ve istihdamda kalma süreleri başlangıç verileriyle karşılaştırılırken şehir yaşamına ilişkin çalışmalarda mekân kullanımı, akşam ve hafta sonu hareketliliği, yerel harcama ve Osmaniye’de yaşama tercihi izlenebilir. Parasal değerlendirmeler, fiyat değişimleri, ekonomik koşullar ve diğer etkenler dikkate alınarak hazırlanabilir.
Tamamlanamayan çalışmaların açıklanması. Geciken veya durdurulan projelerde yapılan harcama, karşılaşılan engel ve alınan karar üyelerle paylaşılabilir. Devam, değişiklik, genişletme veya sonlandırma kararları teknik ve mali değerlendirmelerle birlikte açıklanarak seçim döneminde verilen taahhütlerle uygulama sonuçları düzenli karşılaştırılabilir.
Değerlendirmesinin sonunda Osmaniye Demokrasi Platformunun katkıya hazır olduğunu belirten Güloğlu, şu ifadelere yer verdi:
“Üniversitelerimiz, akademik meslek odaları, kamu kurumlarımız, üreticilerimiz ve iş dünyamızla birlikte bu süreçlere katkı sunmaya; saha araştırmaları, hukuki değerlendirmeler, ortak toplantılar ve proje geliştirme çalışmalarında sorumluluk almaya hazırız. Açıklanan programlarla uygulama sonuçlarını aynı ölçütlerle takip ederek ilgili kurumların açıklama ve düzeltmelerine yer veren değerlendirmelerle kamuoyunu bilgilendirmeye katkı sunabiliriz. Osmaniye’nin üretiminin, ticaretinin, tarımının ve turizminin gelişmesini; gençlerin geleceğini burada kurabildiği, burada çalışanların yaşamını da burada sürdürmek istediği, refahı toplumun bütün kesimlerine yayılan bir şehir olmasını istiyoruz.”
