Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin Temmuz ayı verilerine göre üretici market fiyat farkı en yüksek seviyeye havuçta ulaştı. Girdi maliyetlerindeki artışlar da üreticiyi zorlamayı sürdürdü.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Temmuz ayına ilişkin üretici market fiyat farkı ile tarımsal girdi maliyetlerine yönelik değerlendirmelerini paylaştı.
Açıklanan verilere göre, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta görüldü.
Elma, yeşil mercimek, kabak ve maydanoz da üretici ile tüketici fiyatı arasındaki makasın en fazla açıldığı ürünler arasında yer aldı.
Bayraktar, aynı dönemde hem market hem de üretici fiyatlarında önemli değişimler yaşandığını, girdi maliyetlerindeki yükselişin ise üretim üzerindeki baskısını sürdürdüğünü belirtti.
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre, Temmuz ayında üreticiden 11 liraya çıkan havuç market raflarında 61 lira 73 kuruşa satıldı.
Böylece havuç, üretici fiyatının yaklaşık 5,6 katına tüketiciyle buluştu.
Elma üreticide 18 lira 75 kuruş olmasına rağmen markette 102 lira 7 kuruşa kadar yükselirken, yeşil mercimek 24 lira 21 kuruştan 81 lira 50 kuruşa, kabak ise 17 lira 64 kuruştan 58 lira 49 kuruşa çıktı.
Maydanoz da üreticide 6 lira 82 kuruşken markette 21 lira 79 kuruştan satışa sunuldu.
Bayraktar, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 461,2 ile havuçta görüldü” ifadelerini kullandı.
Açıklamaya göre havuçtaki fiyat farkını yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.
TZOB verilerine göre Temmuz ayında markette incelenen 39 ürünün 19'unda fiyat artışı yaşanırken, 20 üründe ise fiyat geriledi.
En yüksek fiyat artışı yüzde 86,2 ile sivri biberde kaydedildi.
Sivri biberi yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates izledi.
Öte yandan markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 49 ile karpuz oldu.
Karpuzdaki gerilemeyi yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti takip etti.
Veriler, yaz sezonunda hasat dönemine giren bazı ürünlerde arzın artmasına bağlı olarak market fiyatlarında düşüş yaşanırken, üretimin azaldığı ürünlerde ise fiyatların yükseldiğini ortaya koydu.
Temmuz ayında üretici tarafında incelenen 31 ürünün 8'inde fiyat artışı yaşanırken, 16 üründe fiyat düşüşü görüldü.
Yedi üründe ise fiyatlar değişmedi.
Üreticide en yüksek fiyat düşüşü yüzde 51,1 ile havuçta gerçekleşti.
Havuçtaki gerilemeyi yüzde 49 ile karpuz, yüzde 43,7 ile kabak, yüzde 38,6 ile yeşil mercimek ve yüzde 29,6 ile salatalık izledi.
Fiyat artışında ise yüzde 52,9 ile kuru soğan ilk sırada yer aldı. Kuru soğanı yüzde 49,2 ile sivri biber, yüzde 31,8 ile çilek, yüzde 13,9 ile domates ve yüzde 13,7 ile patates takip etti.
Şemsi Bayraktar, üretici fiyatlarındaki değişimin temel nedeninin ürün arzındaki mevsimsel değişimler olduğunu belirterek, “Çukurova Bölgesi'nde yazlık kuru soğan çeşitlerinin hasadının geçen ay tamamlanması, İç Anadolu Bölgesi'nde ise erkenci çeşitlerin hasadının henüz yeni başlaması nedeniyle piyasada arz daralması yaşandı.
Bu geçiş dönemi, üretici fiyatlarının yükselmesine neden oldu” dedi.
Bayraktar ayrıca kıyı bölgelerindeki seralarda sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle arzın azaldığını, bu nedenle fiyatların yükseldiğini ifade etti.
Çilekte sezon sonuna yaklaşılması nedeniyle arzın daraldığını belirten Bayraktar, buna karşılık yayla bölgelerinde kabak, salatalık ve patlıcan üretiminin artmasının fiyatları aşağı çektiğini kaydetti.
Patates üretiminde ilkbaharda etkili olan uzun süreli yağışların ürün kayıplarına neden olduğunu belirten Bayraktar, arzın azalmasının fiyat artışını beraberinde getirdiğini söyledi.
Havuç ve yeşil mercimekte ise mevsimsel üretim artışı ile talepteki zayıflamanın fiyatların gerilemesinde etkili olduğunu ifade etti.
Karpuzda yaşanan fiyat düşüşüne de değinen Bayraktar, ürünün uzun süre depolanamaması ve talebin beklentilerin altında kalmasının üretici fiyatlarını olumsuz etkilediğini vurguladı.
TZOB tarafından Ziraat Odaları aracılığıyla derlenen verilere göre Temmuz ayında bazı gübre çeşitlerinde sınırlı artış görülürken, bazı ürünlerde ise düşüş yaşandı.
Haziran ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,1, amonyum nitrat gübresi ise yüzde 0,2 arttı.
Buna karşılık ÜRE gübresi yüzde 10,9, amonyum sülfat gübresi yüzde 8,6 ve DAP gübresi yüzde 1,2 oranında geriledi.
Yıllık bazda ise gübre fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Son bir yılda amonyum nitrat gübresi yüzde 71, amonyum sülfat gübresi yüzde 59,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 35,4, DAP gübresi yüzde 25 ve ÜRE gübresi yüzde 1,5 oranında yükseldi.
Hayvancılık sektöründe kullanılan yem fiyatlarında aylık bazda sınırlı gerileme yaşandı.
Temmuz ayında besi yemi fiyatı yüzde 0,1, süt yemi fiyatı ise yüzde 0,4 düştü.
Buna karşın yıllık artışlar devam etti. Son bir yılda besi yemi yüzde 29,6, süt yemi ise yüzde 27,8 oranında zamlandı.
Enerji ve üretim maliyetleri de yükselişini sürdürdü. Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 arttı.
Mazot fiyatı ise Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 19,4 yükselirken, yıllık artış oranı yüzde 43,6 olarak kaydedildi.
TZOB’nin Temmuz ayı değerlendirmesi, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki farkın birçok üründe yüksek seviyesini koruduğunu gösterirken, mevsimsel arz değişimleri ve artan üretim maliyetlerinin tarım sektöründeki fiyat oluşumunda belirleyici olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Yorum Yazın