Sonbahar ve kış aylarında artış gösteren solunum yolu enfeksiyonları, zatürre riskini de beraberinde getiriyor.
Öksürük, ateş, titreme, halsizlik ve göğüs ağrısıyla kendini gösterebilen zatürre, özellikle ileri yaştaki kişilerde sinsi ilerleyebiliyor. Hastalık, bazı durumlarda kişilik değişikliği ve depresyon belirtileriyle de ortaya çıkabiliyor.
Uzmanlar, zatürreye karşı erken tanının ve korunma önlemlerinin önemine dikkat çekiyor.
Havaların soğumasıyla birlikte grip ve diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarında artış yaşanırken, zatürre (pnömoni) tehlikesi de gündeme geliyor.
Bakteri veya virüslerin neden olduğu zatürre, her mevsim görülebilse de solunum yolu enfeksiyonlarının yaygınlaştığı sonbahar ve kış aylarında daha sık ortaya çıkıyor.
Özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler açısından ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen hastalık, erken fark edilmediğinde hayati risk oluşturabiliyor.
Acıbadem Bakırköy Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürrenin en ciddi enfeksiyon hastalıklarından biri olduğuna dikkat çekerek özellikle ileri yaştaki kişilerde hastalığın belirgin belirtiler göstermeden de gelişebildiğini belirtiyor.
Alzafer, zatürrenin bazı hastalarda depresyon belirtileri ve kişilik değişiklikleriyle kendini gösterebildiğini vurguluyor.
Zatürreye neden olan bakteri ve virüsler, solunum yoluyla vücuda giriyor. Enfekte kişilerin öksürmesi, hapşırması veya konuşması sırasında çevreye yayılan mikroorganizmalar, hastalığın bulaşmasına neden olabiliyor.
Zatürrenin bazen virüs kaynaklı başladığını ve sonrasında bakteriyel enfeksiyonun da tabloya eklenebildiğini belirten Dr. Süha Alzafer, Covid-19 pandemisi sırasında virüs kaynaklı zatürrenin ne kadar ağır ve ölümcül olabileceğinin daha iyi anlaşıldığını ifade ediyor.
İleri yaş, sigara ve alkol kullanımı, kalp hastalıkları, diyabet, kanser, kronik akciğer hastalıkları ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımı zatürre riskini artıran başlıca etkenler arasında yer alıyor.
Zatürrenin en yaygın belirtileri arasında öksürük, ateş, titreme, göğüs ağrısı, halsizlik, iştahsızlık ve baş ağrısı bulunuyor.
Ancak hastalığın belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebiliyor.
Dr. Süha Alzafer, özellikle öksürüğün niteliğinin değişmesi ve balgam renginin sarı, yeşil veya pas rengine dönüşmesinin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Balgamda kan görülmesi, göğüs ağrısı, ateş ve titreme de zatürre açısından önemli uyarı işaretleri arasında bulunuyor.
Özellikle ileri yaştaki kişilerde hastalığın klasik belirtiler göstermeyebileceğine dikkat çeken Alzafer, bazı hastalarda kişilik değişikliği, davranış farklılıkları ve depresyon belirtilerinin ön plana çıkabileceğini ifade ediyor.
Zatürre bazı durumlarda akciğer kanseri ve tüberküloz gibi hastalıklarla karıştırılabiliyor. Hatta bazı akciğer kanseri türleri, akciğer röntgeninde zatürreye benzer görüntüler oluşturabiliyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürre tedavisine rağmen radyolojik bulguları uzun süre gerilemeyen hastalarda akciğer kanseri ihtimalinin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Tüberkülozun da zaman zaman zatürreyle karıştırılabildiğine dikkat çeken Alzafer, doğru tanının önemine işaret ediyor.
Zatürreden korunmak için günlük yaşamda alınabilecek önlemler büyük önem taşıyor. Dr. Süha Alzafer, hastalık riskini azaltmaya yardımcı olacak 6 öneriyi şöyle sıralıyor:
Sağlıklı beslenin: Bağışıklık sistemini destekleyen dengeli ve yeterli beslenmeye özen gösterin.
Kaliteli uyuyun: Vücudun dinlenmesi ve bağışıklık sisteminin desteklenmesi için yeterli uyku alın.
Sigara ve alkolden uzak durun: Akciğer sağlığını olumsuz etkileyen alışkanlıklardan kaçının.
Düzenli egzersiz yapın: Fiziksel aktiviteyi günlük yaşamınızın bir parçası haline getirin.
Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun: Mevcut sağlık sorunlarınızın takibini ve tedavisini aksatmayın.
Aşılarınızı ihmal etmeyin: Yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun aşıları doktorunuzun önerisi doğrultusunda yaptırın.
Zatürreden korunmada aşılamanın önemli bir yere sahip olduğunu belirten Dr. Süha Alzafer, zatürre aşısının sağlıklı bireylerde 50 yaşından itibaren değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Bununla birlikte kronik hastalığı bulunan, bağışıklık sistemi baskılanmış veya daha önce zatürre geçirmiş kişilerde aşılama daha erken yaşlarda da gündeme gelebiliyor.
Uzmanlar, zatürre belirtilerinin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması ve aşı takviminin kişinin yaşına, hastalıklarına ve sağlık durumuna göre hekim tarafından belirlenmesi gerektiğini vurguluyor.
