Uzun süren öksürük, balgam ve merdiven çıkarken yaşanan nefes darlığı, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı'nın (KOAH) erken belirtileri arasında yer alabiliyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Cahit Demir, özellikle 40 yaş üzerindeki sigara kullanıcılarının ve zararlı maddelere maruz kalan kişilerin bu şikâyetleri önemsemesi gerektiğini belirtti.
Erken tanının hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini korumak açısından önemli olduğunu vurguladı.
Dünya genelinde önemli halk sağlığı sorunları arasında yer alan KOAH, akciğerlerde hava akımının kalıcı olarak kısıtlanmasına neden olan kronik bir solunum yolu hastalığı olarak biliniyor.
Genellikle yavaş ilerleyen hastalığın ilk belirtileri, günlük yaşamın sıradan bir parçası olarak değerlendirilebildiği için tanı gecikebiliyor.
Erdem Hastanesi Güneşli Şubesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Cahit Demir, 18 Kasım Dünya KOAH Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, uzun süren solunum şikâyetlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Özellikle yürüyüş sırasında, merdiven çıkarken veya fiziksel efor gerektiren işlerde ortaya çıkan nefes darlığının dikkate alınmasını isteyen Demir, erken dönemde yapılacak değerlendirmelerin hastalığın kontrolünde önemli rol oynadığını ifade etti.
KOAH Sadece Sigara İçenlerde Görülmüyor
KOAH'ın en önemli risk faktörlerinden birinin sigara kullanımı olduğunu belirten Dr. Cahit Demir, hastalığın sigara içmeyen kişilerde de gelişebileceğine dikkat çekti.
Pasif içicilik, hava kirliliği, evlerde kullanılan yakıtlardan kaynaklanan duman ve çalışma ortamındaki zararlı maddelere uzun süre maruz kalmanın hastalık riskini artırabildiğini söyledi.
Özellikle tozlu ortamlarda çalışanlar ile kimyasal gazlara maruz kalan kişilerin solunum sağlığı açısından dikkatli olması gerektiğini belirtti.
Çocukluk döneminde geçirilen ciddi solunum yolu enfeksiyonlarının, astım öyküsünün ve bazı genetik faktörlerin de KOAH gelişiminde etkili olabileceğini ifade etti.
Hastalığın başlangıç döneminde ortaya çıkan öksürük, balgam ve nefes darlığının çoğu zaman önemsenmediğini vurgulayan Demir, bu belirtilerin yalnızca yaşlanmaya veya kondisyon eksikliğine bağlanmaması gerektiğini söyledi.
Merdiven Çıkarken Yaşanan Nefes Darlığı Önemli
KOAH'ın en sık görülen belirtileri arasında uzun süre devam eden öksürük, balgam çıkarma, hırıltılı solunum ve nefes darlığı bulunuyor.
Hastalığın ilk dönemlerinde nefes darlığı genellikle fiziksel aktiviteler sırasında hissediliyor.
Merdiven çıkarken, yürüyüş yaparken veya günlük işlerini gerçekleştirirken zorlanan kişiler, zaman içerisinde daha önce rahatlıkla yaptıkları aktivitelerde de güçlük yaşayabiliyor.
Dr. Cahit Demir, bu şikâyetlerin özellikle sigara kullanımı veya zararlı maddelere maruziyet öyküsü bulunan kişilerde KOAH açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Tanının doğrulanmasında solunum fonksiyon testi olarak bilinen spirometrinin önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Ağrısız ve girişimsel olmayan bu testte, kişinin akciğerlerine aldığı ve dışarı verdiği hava miktarı ile hava akım hızı ölçülüyor.
Gerekli görüldüğünde hava yollarını genişleten ilaçların uygulanmasından önce ve sonra ölçümler yapılarak hava akımındaki kısıtlılık değerlendiriliyor.
Özellikle 40 yaş üzerindeki kişilerde uzun süren öksürük, balgam veya nefes darlığı varsa göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması öneriliyor.
Erken tanı sayesinde hastalığın durumu belirlenebiliyor ve kişiye uygun tedavi ile takip planı hazırlanabiliyor.
Sigarayı Bırakmak Hastalığın İlerlemesini Yavaşlatabilir
KOAH'ı tamamen ortadan kaldıran bir tedavi bulunmadığını belirten Dr. Cahit Demir, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle belirtilerin kontrol altına alınabileceğini söyledi.
Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için atılması gereken en önemli adımlardan birinin sigarayı bırakmak olduğunu vurguladı.
Sigara kullanımının sonlandırılmasının, hastalığın hangi evresinde olursa olsun akciğer fonksiyonlarındaki kaybın yavaşlatılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Hava kirliliği, toz ve kimyasal maddelerden mümkün olduğunca uzak durulmasının da solunum sağlığının korunması açısından önemli olduğunu ifade etti.
Düzenli fiziksel aktivitenin ve hekim önerisiyle uygulanan pulmoner rehabilitasyon programlarının hastaların günlük yaşamını kolaylaştırabileceğini söyledi.
Solunum Yolu Enfeksiyonlarına Karşı Aşı Uyarısı
KOAH hastalarında solunum yolu enfeksiyonlarının hastalığın alevlenmesine neden olabileceğine dikkat çeken Demir, koruyucu sağlık önlemlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.
Grip, zatürre ve COVID-19 gibi enfeksiyonlara karşı uygun aşıların yaptırılmasının, hastalığa bağlı komplikasyon riskinin azaltılmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.
Özellikle ileri yaştaki ve kronik solunum yolu hastalığı bulunan kişilerde RSV (Respiratuvar Sinsityal Virüs) aşısının da hekim tarafından değerlendirilebileceğini söyledi.
Uzman, KOAH belirtilerinin erken dönemde fark edilmesinin ve uygun tedavinin başlanmasının hastaların yaşam kalitesini korumak açısından önemli olduğunu vurguladı.
Uzun süren öksürük, balgam ve nefes darlığı şikâyetlerinin ihmal edilmemesi, özellikle risk grubundaki kişilerin zaman kaybetmeden uzman değerlendirmesine başvurması gerektiğini hatırlattı.