Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) birinci güç ünitesinin işletmeye alınmasına yönelik hazırlıklar, Dünya Nükleer Operatörleri Birliği (WANO) tarafından değerlendirildi.
Altı ülkeden 17 uzmanın katıldığı iki haftalık incelemede santralin güvenlik, personel eğitimi, ekipman ve işletme süreçleri ele alındı.
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde, birinci güç ünitesinin işletmeye hazırlanmasına yönelik uluslararası değerlendirme süreci tamamlandı.
Dünya Nükleer Operatörleri Birliği (WANO) tarafından gerçekleştirilen işletme öncesi eş değerlendirme kapsamında, santralin devreye alma ve işletme dönemine yönelik hazırlıkları incelendi.
Değerlendirmenin iki hafta süren ana aşamasına Belarus, Bulgaristan, Çin, Rusya, Slovakya ve ABD'den toplam 17 uzman katıldı.
WANO'nun Moskova, Paris, Atlanta ve Şanghay bölgesel merkezlerinin yanı sıra farklı ülkelerdeki nükleer güç santrallerinde görev yapan uzmanlar, Akkuyu NGS'de kapsamlı incelemelerde bulundu.
Uzmanlar; işletme dokümanlarını inceledi, personelin çalışmalarını gözlemledi ve santral sahasında denetimler gerçekleştirdi.
Değerlendirme kapsamında ekipmanların durumu, işletme ve bakım faaliyetleri, organizasyon yapısı, personel eğitimi, acil durum hazırlıkları, yangın ve radyasyon güvenliği ile mühendislik desteği ele alındı.
Daha önceki ayrı bir aşamada ise ana kontrol odası vardiya ekiplerinin tam ölçekli simülatördeki performansı değerlendirildi.
Bağımsız uzmanlar, değerlendirme sonucunda Akkuyu NGS'nin beş güçlü yönünü belirledi. Bu alanların ikisi personel eğitimi ve hazırlığıyla ilgili oldu.
Uzmanlar, tam ölçekli simülatörün birinci güç ünitesinin mevcut durumuyla uyumlu tutulmasını ve ünitede gerçekleştirilen değişikliklerin simülatör modeline hızlı şekilde aktarılmasını olumlu uygulamalar arasında gösterdi.
Türk mühendislerin aldığı kapsamlı eğitimin, Türk ve Rus uzmanlar arasında ortak bir mesleki çalışma ortamı oluşturmasına katkı sağladığı da vurgulandı.
Santralin inşaat aşamasındaki konfigürasyon yönetimi de güçlü yönlerden biri olarak değerlendirildi.
Özel bir yazılım aracılığıyla tasarım dokümantasyonu ve ekipman montajına ilişkin verilerin tek bir bilgi kaynağında birleştirilmesi sayesinde sahadaki sistemlerin tasarım gerekliliklerine uygunluğu takip edilebiliyor.
Kimya alanında kimyasal yöntemlerle demineralize su üretiminin optimize edilmesi, yangın güvenliğinde ise çok katmanlı koruma sisteminin oluşturulması öne çıkan diğer uygulamalar oldu.
Yangın koruma sistemi; erken tespit mekanizmaları, mevsimsel önleyici tedbirler ve gönüllü itfaiye ekiplerinin katılımını kapsıyor.
AKKUYU NÜKLEER A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh, değerlendirmeye ilişkin yaptığı açıklamada, şirketin Akkuyu NGS'nin tüm yaşam döngüsü boyunca işletmeci kuruluş olarak görev yapacağını belirtti.
Birinci güç ünitesinin devreye alınmasına hazırlanırken santralin gelecekteki güvenli, güvenilir ve verimli işletilmesini öncelik olarak gördüklerini ifade eden Butckikh, uluslararası nükleer sektörün geliştirdiği ileri uygulamaları projeye sistemli biçimde aktardıklarını kaydetti.
WANO değerlendirmesinin bağımsız uzman görüşü alınması, deneyim paylaşımı yapılması ve üretim süreçlerinin iyileştirilebileceği alanların belirlenmesi açısından önemli olduğunu vurgulayan Butckikh, uzmanlara çalışmaları ve önerileri için teşekkür etti.
WANO Moskova Merkezi Direktörü Vasiliy Aksenov da işletme öncesi eş değerlendirmenin temel amacının santral ekibinin işletme dönemine ne ölçüde hazır olduğunu belirlemek olduğunu söyledi.
Nükleer güvenlik, radyasyon güvenliği ve teknik güvenlik açısından personelin sürekli eğitiminin, ekipmana hâkimiyetinin ve vardiya ekiplerinin uyumlu çalışmasının önemine dikkat çeken Aksenov, farklı santrallerin deneyimlerinin olası eksikliklerin önceden belirlenmesine katkı sunduğunu ifade etti.
Aksenov, Akkuyu NGS uzmanlarıyla deneyim paylaşımını sürdürmeye hazır olduklarını da belirtti.
Nükleer sektör danışmanı ve Belarus NGS Başmühendisi Anatoliy Bondar ise değerlendirme başladığında birinci güç ünitesindeki devreye alma çalışmalarının hidrolik test aşamasının tamamlandığını bildirdi.
Bu durumun, ünite sistemlerinin sonraki devreye alma işlemleri için önemli bir hazırlık seviyesine ulaştığını gösterdiğini kaydeden Bondar, değerlendirme sürecinin iki tarafın uzmanları açısından da deneyim paylaşımı fırsatı sunduğunu dile getirdi.
Uluslararası uzman ekibi, Akkuyu NGS çalışanlarının değerlendirme sürecindeki açık yaklaşımını da olumlu buldu.
Santralin açıklık düzeyinin WANO kriterlerine göre üst seviyede olduğu belirtilirken, çalışanlar arasındaki karşılıklı saygı nükleer güvenlik kültürünün güçlü özelliklerinden biri olarak değerlendirildi.
Kapanış toplantısında değerlendirme sonuçları Akkuyu NGS yönetimine sunuldu.
Uzmanların hazırladığı önerilerin, düzeltici faaliyetlerin planlanması ve iş süreçlerinin geliştirilmesi çalışmalarına temel oluşturacağı bildirildi.
WANO, dünya genelindeki nükleer güç santrallerinde benzer eş değerlendirme çalışmaları yürüterek işletme güvenliği ve performansının geliştirilmesini destekliyor.
Birlik tarafından hazırlanan raporlar ise nükleer santraller için tavsiye niteliği taşıyor.
