banner155

banner244

Osmaniye’nin Tek Saz Ustası Abdullah Coşkunsel

Abdullah Coşkunsel, Osmaniye’nin tek saz ustası. 20 yıldır saz yapımı ve saz tamiri ile uğraşan Abdullah Usta iyi bir sazda kaliteli malzemenin ve özenli işçiliğin çok önemli olduğunu söylüyor. Bize biraz kendinizden söz eder misiniz?...

11 Nisan 2019, 12:53 Fulya Gürbüz
Osmaniye’nin Tek Saz Ustası Abdullah Coşkunsel
Abdullah Coşkunsel, Osmaniye’nin tek saz ustası. 20 yıldır saz yapımı ve saz tamiri ile uğraşan Abdullah Usta iyi bir sazda kaliteli malzemenin ve özenli işçiliğin çok önemli olduğunu söylüyor.
Bize biraz kendinizden söz eder misiniz?
Osmaniyeliyim. 40 yaşındayım. İlk, orta ve lise eğitimimi Osmaniye’de tamamladım. 20 yıldır bu işle uğraşıyorum.
Nasıl başladınız bu işe?
Bu önce bir hobi olarak başladı. Babam saz çalardı. Yani aileden geliyor bu merak. Saz aldım kendime. Çalmaya başladım. Sazda bir arıza oluştu bir süre sonra. Tamir için götürdüm fakat sazın tamirinden memnun kalmadım. Sonra kendim yapmaya karar verdim. Derken tamirden saz yapımına kadar ilerledi iş.

Hobiniz başladığı sırada başka bir mesleğiniz var mıydı?
Aslında ben ayakkabı imalatçısıydım. Ama sonra saz tamiri ve yapımı hobi olmaktan çıkıp esas mesleğe dönüştü.
Nasıl karar verdiniz meslek değiştirmeye?
Kendi ayakkabı imalathanem vardı. Sonra saz tamiri ve yapımı ile uğraştıkça kendime güvenim arttı. 2001 krizinden sonra da tamamen mesleğimi değiştirip bu işi yapmaya başladım. Amatör olarak evde küçük bir atölyem vardı zaten daha önce. Sonra meslek değiştirince profesyonel olarak yapmaya başladım. O zamandan beri de devam ediyorum.
Saz yapımı ve tamiri konusunda bir eğitim aldınız mı?
Eğitim almadım fakat kendi sazımı tamir ettirmek için götürdüğümde sazcıyla ahbap olduk. Onun yanına gide gele de işi iyice öğrendim.

Başka müzik aletleri yapıyor musunuz?
Sadece saz ve kabak kemane yapıyorum.
Saz, Osmaniye’de çok ilgi gösterilen bir müzik aleti mi?
Osmaniye’de büyük şehirlere göre ilgi biraz daha zayıf. Konservatuar olsa belki daha fazla ilgi olur. Gerçi Güzel Sanatlar Lisesinin açılmasının ilginin artmasında etkisi oldu.
Başka bir müzik aleti yapmayı planlıyor musunuz?
Belki ileride yapabilirim. Aslında yarı bağlama yarı gitar olan bir müzik aleti yapmayı planlıyorum. Gerçi bilemiyorum böyle bir müzik aleti yapıldı mı, patenti alındı mı ama böyle bir proje var aklımda.

Sazın yapım aşamaları nelerdir?
İki türlü yapılır saz. Biri tek bir ağaçtan oyularak yapılan saz; oyma saz, diğeri de ağacı dilim dilim biçip, ona ütü ile şekil verip, büküp sonra parçalar bir araya getirilip yapıştırılarak yapılan saz bu da yaprak saz.
Siz hangisini yapıyorsunuz? Hangisini yapmak daha zor?
Biz her ikisini de yapıyoruz. Oyma saz daha zor tabi.
Bu sazlarda ses fark ediyor mu?
Hayır, fark etmez. Her iki sazın da iyisi de kötüsü de bulunabilir.
Hangi ağaçlar kullanılır saz yapımında?
Dut en fazla kullanılan ağaçtır Çukurova’da. Maun, akçaağaç da kullanılıyoruz. Her ağacın ayrı bir tınısı, ses rengi vardır. Biz şu anda çok değişik ağaçların, deneme yanılma yoluyla ses tınısını ölçüyoruz. Bir de sap ve gövde farklı ağaçlardan yapılır. Şu an en iyi sap fırınlanmış gürgen ağacından yapılıyor. Piyasada pek çok saz var tabi. Kalitesiz sazlar da var çok kaliteli olanı da. Biz kaliteli malzeme kullanıyoruz. Mesela vernik yerine polyester kullanıyoruz. Bu da maliyeti artırıyor. Ama daha sağlam daha kaliteli oluyor.
Her yaptığınız saz farklı mı oluyor?
Elbette. Her birinin farklı çıkıyor sesi. Hatta çok emek verdiğiniz bir saz istediğiniz gibi olmayabilir. Daha az emek verdiğiniz bir sazdan çok güzel ses çıkabilir. Tabi bu kullandığınız malzemenin kalitesine de bağlı. Ne kadar iyi malzeme kullanırsanız o kadar iyi sonuç elde edersiniz.

Bir sazın yapımı ne kadar süre alıyor?
Bir hafta, 10 gün ya da 15 gün sürüyor. Oyma sazla yaprak sazın yapımı farklı tabi. Oyma sazın yapımı oyulduktan sonra bitmiyor. En az bir yıl kurumaya bırakıyoruz onu. Sap ve kapak kısmı daha sonra takılıyor. Yaprak saz ise daha kısa sürede yapılıyor. Bekleme süresi yok çünkü kuru ağaç kullanıyoruz.
Saz yapımında sizi zorlayan bölümler nereler?
Saz yapımı el işi olduğu için zahmetli bir iş zaten. Sazın en zor kısmı sapın yapılışı. Düz olması gerekiyor. Buradaki hata sazın kalitesini düşürüyor. Saptaki en küçük bir eğrilik sesin kalitesini bozuyor. Biz buna cızlama diyoruz. Yani sapta sıfır hata olmalı. Şu an piyasada satılan ucuz sazlarda sap hatası çok fazla oluyor. Tabi kaliteli malzeme kullanılması gerekiyor. Sap zamanla eğiliyor, gövde zamanla çöküyor. O nedenle çok önemli kaliteli malzeme kullanımı ve işçilik çok önemli.
Buradaki sazların bazıları uzun saplı bazıları kısa saplı. Bunun nedeni nedir?
Saz ailesinin en küçüğü curadır. Onun daha büyüğü tambura, bağlama, divan sazı meydan sazı diye gitgide büyüyor sazlar. Kısa bağlamalara çöğür denir. Genelde semahlarda çok kullanılır.
En çok tercih edilen saz hangisidir?
Fark etmiyor. Her ikisi de tercih ediliyor. Ama yeni öğrenen biri için uzun bağlama daha temel enstrümandır.
Özel sipariş veren oluyor mu?
Bize profesyonel olanlar geliyor daha çok. Ama özel siparişler pek olmuyor. Biz sazı yaparız müşteri test eder bakar onaylarsa alır onaylamazsa saz bizde kalır. Çünkü sazın sesinin nasıl çıkacağını hiçbir zaman bilemezsiniz.
Siz saz çalıyorsunuz. Kendinize özel saz yaptınız mı?
Ben kendime yaptığım sazların hepsini müşteriler alıp götürdüler. Herhalde “usta kendisine iyisini yapmıştır” diye düşündüler. Şimdi kendime bir tane daha yapıyorum. Ama biz bütün yaptığımız sazlara aynı özeni gösteriyoruz.
Abdullah Coşkunsel irtibat telefonu: (536) 792 27 17
Yorumlar (0)
27°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 32 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 33 38
13. İstanbulspor 32 37
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Sheffield United 35 54
7. Wolverhampton 34 52
8. Arsenal 34 50
9. Burnley 35 50
10. Tottenham 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 36 48
12. Levante 35 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24