Başkanlık sistemi, ABD tarihinde kolonileri “birleştirme” modeli olarak işlev görmüş ancak sonradan taklit etmeye kalkışan başka ülkeler için “yapısal siyasi bunalımlara” yol açmış ve dolayısıyla “ayrışma” ve “bölünmeye” uygun zemin oluşturabileceğini ortaya koymuştur.
ABD’nin kuruluş sürecinde yaşanan iç savaşlardan sonra eyaletleri “birleştirmenin” yolu şeklinde geliştirilen ve başarı sağlayan “Saf Başkanlık Sistemi” adeta bu ülkeyle özdeşleşmiştir.
Söz konusu hükümet sistemini kopya etmeye çalışan ancak uygun sosyolojik damarlara sahip olmayan devletler, siyasi krizler ve çalkantılarla karşı karşıya kalmış, sistemin doğasından kaynaklanan kriz üretme potansiyelinin somut tecrübelerini yaşamışlardır.
Gerçekten de, Başkanlık sistemi, özgün bir sosyal yapıya, tarihe ve siyasi kültüre dayanır. Örneğin, saf başkanlık sisteminin başarılı örneklerinin “olmazsa olmaz”larından olan, “federal yapı”, ülkemizin ne doğal tarihi gelişim çizgisine ne de diğer kendine has şartlarına uygun düşer.
ABD anayasacılık geleneği içinde gelişen demokrasi geleneği, bir organı kurgularken diğerlerini hesaba katmayı önemseyen ince ayar bir “fren ve denge sistemi” öngörür.
Siyasal sistem içinde yapı taşları, “siyasal iktidarı yönetilenler için tehlikeli olmaktan çıkarma idealine” uygun olarak klasik “kuvvetler ayrılığı ilkesi” doğrultusunda kurgulanmış ve güçlü “dengeleyici ve denetleyici” mekanizmalarla donatılmıştır.
Kısaca, Başkanlık sistemi, bazı toplumsal yapılarda avantajları olduğu kadar, farklı toplumsal şartlarda çok ciddi dezavantajları olan kırılgan bir siyasi modeldir.
ABD’nin kuruluş sürecinde yaşanan iç savaşlardan sonra eyaletleri “birleştirmenin” yolu şeklinde geliştirilen ve başarı sağlayan “Saf Başkanlık Sistemi” adeta bu ülkeyle özdeşleşmiştir.
Söz konusu hükümet sistemini kopya etmeye çalışan ancak uygun sosyolojik damarlara sahip olmayan devletler, siyasi krizler ve çalkantılarla karşı karşıya kalmış, sistemin doğasından kaynaklanan kriz üretme potansiyelinin somut tecrübelerini yaşamışlardır.
Gerçekten de, Başkanlık sistemi, özgün bir sosyal yapıya, tarihe ve siyasi kültüre dayanır. Örneğin, saf başkanlık sisteminin başarılı örneklerinin “olmazsa olmaz”larından olan, “federal yapı”, ülkemizin ne doğal tarihi gelişim çizgisine ne de diğer kendine has şartlarına uygun düşer.
ABD anayasacılık geleneği içinde gelişen demokrasi geleneği, bir organı kurgularken diğerlerini hesaba katmayı önemseyen ince ayar bir “fren ve denge sistemi” öngörür.
Siyasal sistem içinde yapı taşları, “siyasal iktidarı yönetilenler için tehlikeli olmaktan çıkarma idealine” uygun olarak klasik “kuvvetler ayrılığı ilkesi” doğrultusunda kurgulanmış ve güçlü “dengeleyici ve denetleyici” mekanizmalarla donatılmıştır.
Kısaca, Başkanlık sistemi, bazı toplumsal yapılarda avantajları olduğu kadar, farklı toplumsal şartlarda çok ciddi dezavantajları olan kırılgan bir siyasi modeldir.