29 Ekim 1923; TBMM Zabıt Ceridesi (Tutanak Dergisi)’nin II. Devre Birinci İçtima Senesi (yasama yılı) 8. Cildi, 43. İçtima (Birleşim) Pazartesi Günü, “Cumhuriyet” ilan ediliyor.
Söz konusu Meclis tutanaklarının 96. Sayfasına bakıldığında, “yaşasın cumhuriyet” sesleri ve sürekli alkışlar altında açıklamanın yapıldığı ve aynı Birleşimde Ankara Mebusu Gazi Mustafa Kemal 158 milletvekilinin katıldığı açık oylamada katılanların tamamının oylarını alarak oybirliğiyle “Cumhurbaşkanı” seçilerek tarihi bir oturumun gerçekleştirildiği görülmektedir.
Tarihe not düşülen 29 Teşrinievvel 1339 (29 Ekim 1923) tarihli Birleşim Gündemi (Ruzname) “mazbatalar” kısmında 1. Sırada, Anayasa Komisyonu (Kanunu Esasi Encümeni)’nun kendisinin hazırlayıp sunduğu ve rapora (mazbata) bağlamış olduğu Anayasa Değişikliği Kanun teklifi yer alıyordu.
İkinci Reisvekili İsmet Bey’in yaptığı işaretle oylama sonucu, “Teşkilatı Esasiye Kanununun Bazı Mevaddının Tavzihan Tadiline Dair Kanun”un müstacelen (ivedi) ve derakap (hemen) müzakeresinin teklifi görüşen Encümen (Anayasa Komisyonu)in önerisi üzerine kabul edildiğini açıklamasıyla, teklifin tümü üzerinde görüşmelere başlanır daha sonra verilen bir kifayet (görüşmelerde yeterlilik) önergesinin kabul edilmesi üzerine, Türkiye Devletinin hükümet şeklinin cumhuriyet olduğunu ilan eden birinci maddenin görüşmelerine geçilir ve madde kabul edilir.
Madde metni şöyledir: Madde 1-“ Hakimiyet, bila kaydü şart milletindir. İdare usulü halkın mukedderatı bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müstenittir.
Türkiye devletinin şekli Hükümeti Cumhuriyettir.” Maddenin kabul edildiğinin alkışlar altında açıklanması üzerine Meclisten “yaşasın cumhuriyet” nidaları yükselir.
Ayrıca, verilen bir önergenin kabulüyle de, Reisi cumhur seçiminin ardından 101 pare top atışı yapılması kararı alınmıştır.
Söz konusu Meclis tutanaklarının 96. Sayfasına bakıldığında, “yaşasın cumhuriyet” sesleri ve sürekli alkışlar altında açıklamanın yapıldığı ve aynı Birleşimde Ankara Mebusu Gazi Mustafa Kemal 158 milletvekilinin katıldığı açık oylamada katılanların tamamının oylarını alarak oybirliğiyle “Cumhurbaşkanı” seçilerek tarihi bir oturumun gerçekleştirildiği görülmektedir.
Tarihe not düşülen 29 Teşrinievvel 1339 (29 Ekim 1923) tarihli Birleşim Gündemi (Ruzname) “mazbatalar” kısmında 1. Sırada, Anayasa Komisyonu (Kanunu Esasi Encümeni)’nun kendisinin hazırlayıp sunduğu ve rapora (mazbata) bağlamış olduğu Anayasa Değişikliği Kanun teklifi yer alıyordu.
İkinci Reisvekili İsmet Bey’in yaptığı işaretle oylama sonucu, “Teşkilatı Esasiye Kanununun Bazı Mevaddının Tavzihan Tadiline Dair Kanun”un müstacelen (ivedi) ve derakap (hemen) müzakeresinin teklifi görüşen Encümen (Anayasa Komisyonu)in önerisi üzerine kabul edildiğini açıklamasıyla, teklifin tümü üzerinde görüşmelere başlanır daha sonra verilen bir kifayet (görüşmelerde yeterlilik) önergesinin kabul edilmesi üzerine, Türkiye Devletinin hükümet şeklinin cumhuriyet olduğunu ilan eden birinci maddenin görüşmelerine geçilir ve madde kabul edilir.
Madde metni şöyledir: Madde 1-“ Hakimiyet, bila kaydü şart milletindir. İdare usulü halkın mukedderatı bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müstenittir.
Türkiye devletinin şekli Hükümeti Cumhuriyettir.” Maddenin kabul edildiğinin alkışlar altında açıklanması üzerine Meclisten “yaşasın cumhuriyet” nidaları yükselir.
Ayrıca, verilen bir önergenin kabulüyle de, Reisi cumhur seçiminin ardından 101 pare top atışı yapılması kararı alınmıştır.