Anayasanın Çekirdeği

Anayasanın Çekirdeği
Anayasa, toplumun yaşam senedidir. 


Gelişmiş ve istikrarlı toplumların, genellikle, kısa ya da çerçeve metinler şeklinde ve çok az sayıda değişiklik geçirmiş anayasalarına mistik değerler yükledikleri ve büyük sadakat gösterdikleri bilinen bir gerçektir.


Yaşlı anayasalar, toplumların tarihi kazanımlarının ve özgürlük mücadelelerinin hafızası niteliğinde izleri de içlerinde barındırmaktadır. 


Bu bağlamda, anayasalar, çağdaş ve demokratik düzenin garantisini sağlayan üst-normlar demeti olmaktan öteye anlam da taşır.
 

Nesillerden nesillere miras bırakılacak değerlerin taşıyıcısı bir işlev de görür.


Uzunca Anayasa metinlerinde ise, başlangıç kısımları ve değiştirme kısıtlaması olan madde hükümleri çok özel bir öneme sahiptir.


Anayasanın bir çekirdeği ya da özü varsa, en azından bizim anayasa sistemimiz için bu, anayasanın değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi dahi teklif edilemeyecek olan ilk üç maddesinde yer alan hükümlerdir. 


İlk üç maddede yer alan düzenlemeler, çekirdek anayasa denilebilecek kısmı oluşturmaktadır.


Çekirdek anayasa, anayasal normlar setinin özünü oluşturan ve yine bizzat anayasa tarafından değiştirilmesi yasaklanmış  hükümleri kapsamaktadır.


Dünyada da birçok anayasada bu türden değiştirilmesi yasaklanmış çekirdek hükümlere yer verilmektedir. 


Yürürlükteki anayasamızın “Değiştirilemeyecek hükümler” başlığını taşıyan 4. Maddesi, değiştirme yasağını düzenleyen maddedir.


Şu halde, Anayasanın 4. Maddesi, çok temel bazı anayasal hükümleri koruma altına alan emniyet sübabı niteliğinde kritik bir işleve sahiptir.