Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen II. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında, 2023-2025 döneminde 206 bin 746 çocuğun gelişimi takip edilerek bireysel müdahale programları uygulandı.
Eylem planı çerçevesinde ayrıca 16 bin 278 aileye ulaşılarak psikososyal destek ve danışmanlık hizmetleri sunuldu.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişimini artırmak, aileleri desteklemek ve toplumsal farkındalığı güçlendirmek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
Bakanlık tarafından hazırlanan "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik II. Ulusal Eylem Planı (2023-2030) 2023-2025 Yılı Faaliyet İzleme Raporu"nda, söz konusu dönemde hayata geçirilen çalışmalar ve elde edilen sonuçlar paylaşıldı.
Erken tanı ve müdahale hizmetlerinin güçlendirilmesi amacıyla Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü, 15 Eylül 2025 tarihinde kullanıma açıldı.
Program kapsamında 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlenerek ihtiyaçlarına yönelik bireysel müdahale programları uygulandı. Böylece aile hekimlerinin çocukların gelişim süreçlerini takip etmesi de sistematik hale getirildi.
Öte yandan sağlık personelinin erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularındaki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi amacıyla çok disiplinli eğitim programları düzenlendi.
Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere sunulan hizmetlerin geliştirilmesi kapsamında 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) aracılığıyla çalışmalar yürütüldü.
Ayrıca 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde otizmli bireylere yönelik hizmet sunuldu.
Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi, psikososyal destek hizmetlerine ve sosyal yardımlara erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları da gerçekleştirildi.
Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye danışmanlık hizmeti verildi.
Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında, 0-8 yaş grubundaki gelişimsel risk taşıyan veya engeli bulunan çocukların erken dönemde tespit edilmesi ve aileleriyle birlikte desteklenmesi hedeflendi.
Pilot uygulamanın yürütüldüğü 4 ilde 801 aileyle görüşme yapıldı.
Değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı. Uygulamanın aşamalı olarak Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Eylem planı kapsamında toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla Türkiye genelinde eğitim, seminer, panel, atölye ve sosyal etkinlikler düzenlendi. Aileler, öğretmenler, sağlık çalışanları ve farklı meslek gruplarına yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi.
Otizm alanındaki çalışmaların yerel düzeyde takip edilmesi amacıyla 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları oluşturuldu. Yılda en az üç kez toplanması öngörülen komisyonlarla eylem planındaki faaliyetlerin izlenmesi ve kamu kurumları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, otizmli bireyler ve ailelerine yönelik bilgilendirme ve yönlendirme çalışmalarını otizm.gov.tr platformu üzerinden de sürdürüyor.
Platformda, otizmli çocuğu bulunan ailelere ücretsiz destek sunan Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı Projesi hakkında bilgilere yer veriliyor.
34 ilde uygulanan proje kapsamında, otizm tanısının ardından bireylerin ihtiyaçlarına uygun hizmetlere erişiminin sağlanması ve ailelere psikososyal destek verilmesi hedefleniyor.
Model çerçevesinde bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı.
Platformda ayrıca bakım kuruluşları, hizmet modelleri, ÇÖZGEM'ler, Milli Eğitim Bakanlığının sunduğu eğitim hizmetleri, kamu hizmetleri ve sosyal projelere ilişkin bilgilendirmeler de bulunuyor.
