Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı.
Rapora göre üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla limonda görüldü.
Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limonun markette 42 lira 87 kuruştan satılması, iki fiyat arasındaki farkın yüzde 999,2'ye ulaşmasına neden oldu.
TZOB'un yayımladığı ekim ayı fiyat değerlendirme raporu, tarım ürünlerinde üretici ve tüketici fiyatları arasındaki büyük farkı bir kez daha ortaya koydu.
Limon, kuru incir, havuç, elma ve fındık, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürünler arasında yer aldı.
Rapora göre limondaki fiyat farkı yüzde 999,2 olurken kuru incirde yüzde 333,6, havuçta yüzde 282,7, elmada yüzde 233,2 ve iç fındıkta yüzde 232,8 olarak gerçekleşti.
Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limon markette 42 lira 87 kuruşa satılırken, 135 liralık kuru incirin market fiyatı 585 lira 41 kuruşa çıktı.
Üreticide 12 lira 50 kuruş olan havuç 47 lira 84 kuruştan, 21 lira 66 kuruş olan elma 72 lira 17 kuruştan satıldı.
Üreticide 350 lira olan iç fındığın market fiyatı ise bin 164 lira 77 kuruş oldu.
TZOB verilerine göre ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu.
Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti.
Ekim ayında markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon olarak kayıtlara geçti.
Limondaki düşüşü yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı izledi.
Üretici fiyatlarında da ekim ayında önemli değişimler yaşandı.
Rapora göre üreticide takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü görüldü. 4 üründe ise fiyatlar değişmedi.
Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 44,3 ile limon oldu. Limonu yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates takip etti.
Üreticide fiyatı en fazla artan ürün ise yüzde 76,1 ile domates olarak belirlendi.
Domatesteki artışı yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber izledi.
TZOB raporunda üretici fiyatlarında yaşanan değişimlerin nedenlerine de yer verildi.
Zeytinde yeni hasat döneminin başlamasıyla zeytinyağı fiyatlarında düşüş yaşandığı belirtildi.
Bu sezon zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stokların da etkisiyle arzın arttığı, üretici fiyatlarının geçen yılın altına gerilediği ifade edildi.
Limonda erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi, piyasadaki arzı artırarak fiyatların düşmesine neden oldu.
Patateste ise hasat döneminin sona yaklaşması ve ürünlerin önemli bölümünün depolara alınmasıyla depo fazlası ürünlerin düşük fiyatlardan piyasaya sunulması, üretici fiyatlarını aşağı çekti.
Fındıkta fiyatların baskılanması, Antep fıstığında ise hasat döneminin sona ermesiyle piyasaya sunulan ürün miktarının artması fiyat düşüşlerinde etkili oldu.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta görülen fiyat artışlarının temel nedeni ise tarla üretiminin sona ererek sera üretimine geçilmesi olarak açıklandı.
Yeşil fasulyede hasat döneminin sonuna yaklaşılması ve arzın daralması da üretici fiyatlarını yükseltti.
TZOB'un raporunda tarımsal üretimde kullanılan girdi maliyetlerindeki değişimler de dikkat çekti.
Ekim ayında eylül ayına kıyasla ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 oranında zamlandı.
Amonyum nitrat gübresinin fiyatında ise değişiklik yaşanmadı.
Geçen yılın ekim ayına göre değerlendirildiğinde amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7 ve ÜRE gübresi yüzde 18,3 oranında arttı.
Hayvancılıkta kullanılan yem fiyatlarında da yükseliş sürdü.
Ekim ayında eylül ayına göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 oranında artış gösterdi.
Yıllık bazda ise süt yemi yüzde 38,9, besi yemi yüzde 38,6 zamlandı.
Diğer tarımsal girdi maliyetlerinde de artış yaşandı.
Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 oranında yükseldi.
Mazot fiyatı ise ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 73,4 arttı.
TZOB'un ekim ayı raporu, tarımsal üretimde artan girdi maliyetleri ve üretici-market fiyatları arasındaki yüksek farkın hem üreticiyi hem de tüketiciyi etkileyen önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
