Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından dünya nüfusunun 5 milyara ulaştığı 11 Temmuz 1987 tarihi "Dünya Nüfus Günü" olarak kabul ediliyor.
Bu özel günde, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) her yıl nüfus ve kalkınmaya dair önemli başlıklara dikkat çekerek farkındalık çalışmaları yürütüyor.
2024 yılına ilişkin BM verileri, küresel nüfus görünümünde Türkiye’nin yerini de gözler önüne serdi.
Dünya Nüfusunda İlk 3: Hindistan, Çin ve ABD
2024 yılı tahminlerine göre:
Hindistan: 1 milyar 450 milyon kişi
Çin: 1 milyar 419 milyon kişi
ABD: 345 milyon kişi
Türkiye, 85 milyon 664 bin 944 kişilik nüfusuyla dünyada 18. sırada yer aldı. Bu, dünya toplam nüfusunun %1’ine denk geliyor.
Dünya genelinde 0-17 yaş arası çocuk nüfusu ortalama %29,6 iken, Türkiye'nin oranı %25,5 oldu. En yüksek çocuk nüfusu oranına sahip ülkeler:
Orta Afrika Cumhuriyeti: %56,5
Nijer: %53,7
Somali: %53,2
En düşük oran ise %13,2 ile Kore Cumhuriyeti’nde görüldü.
Türkiye, Avrupa Birliği ülkeleriyle karşılaştırıldığında %25,5 çocuk nüfus oranı ile ortalamanın üzerinde yer aldı.
AB’de en yüksek oran %22,7 ile İrlanda’da, en düşük ise %14,8 ile İtalya’da görüldü.
15-24 yaş arası genç nüfus dünya ortalaması %15,6 iken, Türkiye’de bu oran %14,9. En yüksek genç nüfus oranı:
Suriye: %23,5
Güney Sudan: %22,9
AB ülkeleri arasında en yüksek oran %13,3 ile İrlanda’da. Türkiye, AB ortalamasının üzerinde genç nüfusa sahip.
Dünya yaşlı nüfus ortalaması %10,2. Türkiye’nin 65 yaş üstü nüfus oranı %10,6 ile bu ortalamanın az da olsa üzerinde yer alıyor. En yüksek yaşlı nüfus oranı:
Monako: %36,2
Japonya: %29,8
AB ülkeleri içinde yaşlı nüfus oranı %24,6’ya kadar çıkarken, Türkiye bu oranların oldukça gerisinde kalıyor.
2024 yılında dünya genelinde toplam doğurganlık hızı 2,25 çocuk iken, Türkiye’de bu oran 1,48 çocuk olarak hesaplandı. En düşük doğurganlık:
Kore Cumhuriyeti: 0,73 çocuk
Singapur: 0,95 çocuk
AB’de ortalama doğurganlık hızı Türkiye’nin altında kalırken, Bulgaristan 1,75 çocukla AB’de en yüksek orana sahip.
Erkekler İçin Beklenen Yaşam Süresi:
Dünya ortalaması: 70,7 yıl
Türkiye: 74,7 yıl
AB ortalaması: Türkiye’nin üzerinde
Kadınlar İçin Beklenen Yaşam Süresi:
Dünya ortalaması: 76,0 yıl
Türkiye: 80,0 yıl
AB ortalaması: Türkiye’nin üzerinde
Birleşmiş Milletler’in 2024 verilerine göre Türkiye, birçok alanda dünya ve Avrupa ortalamalarının ortasında konumlanıyor.
Özellikle genç ve çocuk nüfusta Avrupa Birliği ülkelerine göre avantajlı bir demografik yapıya sahip.
Ancak doğurganlık oranındaki düşüş ve yaşlanan nüfus eğilimi, gelecekte dikkatle izlenmesi gereken konular arasında yer alıyor.
Köşe Yazarı
