Türkiye’nin 1998 yılında başlattığı Afrika’ya Açılım Politikası, 2013 yılı itibarıyla Afrika Ortaklık Politikası’na dönüşürken, son 25 yılda kıtayla ilişkilerde dikkat çekici ilerlemeler kaydedildi.
Siyasi, ticari, askeri, kültürel ve kalkınma alanlarında derinleşen iş birlikleri, Türkiye’nin Afrika’daki etkinliğini önemli ölçüde artırdı.
Türkiye ile Afrika arasındaki ticaret hacmi, 2002 yılında 4,3 milyar dolar seviyesindeyken, 2025 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 40 milyar dolara ulaştı.
Aynı dönemde Türkiye’nin kıtadaki yatırımları da büyük artış gösterdi. 2003 yılında 67 milyon dolar olan yatırım miktarı, 2024 itibarıyla 10 milyar dolara yükseldi.
Türkiye’nin Afrika’daki diplomatik varlığı da son yıllarda önemli ölçüde büyüdü. 2002 yılında kıtada yalnızca 12 büyükelçiliği bulunan Türkiye’nin, 2024 yılı itibarıyla büyükelçilik sayısı 44’e çıktı.
Ankara’daki Afrika büyükelçiliklerinin sayısı ise 2008 yılında 10 iken, 2024 yılında 38’e yükseldi.
Son olarak Mozambik ve Botsvana’nın Türkiye’de büyükelçilik açma kararı aldığı bildirildi.
Bu gelişme, Türkiye-Afrika ilişkilerindeki diplomatik yoğunluğun yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye bugüne kadar Afrika kıtasındaki 50 ülkeyle Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması imzaladı.
Ayrıca 32 ülkeyle Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması, 17 ülkeyle Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması yapıldı.
Savunma alanındaki iş birlikleri de dikkat çekici seviyeye ulaştı. Türkiye’nin Afrika ülkeleriyle 35 Askeri Çerçeve Anlaşması, 21 Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşması ve 29 Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması imzaladığı belirtildi. Bunun yanı sıra 49 Afrika ülkesiyle İş Konseyi kuruldu.
Türk yüklenici firmalarının Afrika’daki faaliyetleri de hız kazandı. 2025 yılı sonu itibarıyla Türk şirketlerinin kıtada toplam 97 milyar dolar değerinde 2 bin 31 projeyi üstlendiği açıklandı.
Öte yandan Türkiye’nin resmi ihracat finansman kuruluşu Türk Eximbank, Afrika Finans Kuruluşu’nun (AFC) daveti üzerine 2023 yılı Aralık ayında AFC’nin Afrika dışından ilk sermayedarı oldu.
Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki stratejik ortaklığın daha da güçlendirilmesi amacıyla düzenlenecek olan 4. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi için hazırlıkların titizlikle sürdürüldüğü belirtildi. Zirvenin 2026 yılında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Köşe Yazarı
