Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı harcamalarında en büyük payı konut ve kira giderleri aldı.
Ulaştırma ve gıda harcamaları da bütçelerde önemli yer tutarken, gelir düzeyi ve hane büyüklüğüne göre harcama kalıplarında dikkat çekici farklılıklar ortaya çıktı.
Araştırmaya göre, 2025 yılında hanehalklarının toplam tüketim harcamaları içinde en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamalarına ayrıldı.
Bu harcama grubunu yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler takip etti.
Toplam tüketim harcamaları içinde en düşük paya sahip kalemler ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları olarak kaydedildi.
Gelire göre sıralanan yüzde 20’lik gruplar incelendiğinde, en yüksek gelir grubundaki hanehalklarının harcamalarında ulaştırma giderlerinin öne çıktığı görüldü.
Bu gruptaki haneler bütçelerinin yüzde 25’ini ulaştırmaya, yüzde 25,7’sini konut ve kiraya, yüzde 12,4’ünü ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdı.
En düşük gelir grubunda bulunan hanelerde ise harcamaların büyük kısmını temel ihtiyaçlar oluşturdu. Bu kesim bütçesinin yüzde 38,7’sini konut ve kiraya, yüzde 29,2’sini gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 8,6’sını ise ulaştırmaya harcadı.
Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan haneler bütçelerinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9’unu ulaştırmaya ve yüzde 16’sını gıda harcamalarına ayırdı.
Müteşebbis geliriyle geçinen hanehalklarında ise ulaştırma harcamalarının payı daha yüksek gerçekleşti. Bu grupta ulaştırma harcamaları yüzde 25,9, konut ve kira harcamaları yüzde 25,5, gıda harcamaları ise yüzde 17 seviyesinde ölçüldü.
Hane büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmelerde, tek kişilik hanelerin bütçelerinde konut ve kira harcamalarının çok daha yüksek pay aldığı görüldü.
Tek kişilik haneler harcamalarının yüzde 41’ini konut ve kiraya ayırırken, yüzde 14,4’ünü ulaştırmaya ve yüzde 14,3’ünü gıda harcamalarına yönlendirdi.
Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise harcama dağılımı farklılaştı. Bu haneler bütçelerinin yüzde 23,7’sini gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 24,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 18,1’ini ise ulaştırmaya ayırdı.
Araştırmada hanehalklarının gıda israfı alışkanlıkları da incelendi. Buna göre en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu.
Taze meyve ve sebzeleri yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.
