Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okul şiddetinin önlenmesinde güvenlik önlemlerinin yanı sıra öğrencilerin aidiyet, güven ve değerlilik ihtiyaçlarının gözetilmesi gerektiğini belirterek erken müdahalenin önemine dikkat çekti.
Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okul şiddetinin önlenmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şiddet olaylarının yalnızca olay anında müdahale edilerek önlenemeyeceğini belirten Tarhan, güvenli ilişkiler, erken fark etme ve aile-okul-uzman iş birliğinin birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
Gençlerin davranışlarını anlamak için yalnızca ortaya koydukları davranışlara değil, karşılanmayan psikolojik ihtiyaçlarına da bakılması gerektiğini belirten Tarhan; aidiyet, değerlilik, anlam ve duyguları ifade edebilmenin gençler açısından önemli olduğunu söyledi.
Bir topluluğa ait olmanın, kendini önemli hissetmenin ve yaşamına anlam katan amaçlara sahip olmanın gençlerin temel ihtiyaçları arasında bulunduğunu kaydeden Tarhan, bu alanlardaki eksikliklerin yalnızlık, öfke ve umutsuzluk duygularıyla ilişkili olabileceğine dikkat çekti.
Tarhan, “Bir genç ‘kimse beni anlamıyor’ diyorsa dikkat!” diyerek gençlerin anlaşılma ihtiyacının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Öğrencinin hayatında güvenebileceği bir yetişkin bulunmasının önemli bir koruyucu etken olduğunu belirten Tarhan, öğretmen, okul psikolojik danışmanı veya ebeveynle kurulan güvenli ilişkinin çocuğun çevresine ve hayata duyduğu güveni destekleyebileceğini ifade etti.
Şiddeti önleme çalışmalarında öğrencinin yalnızca davranışlarına değil, kurduğu ilişkilerin niteliğine de odaklanılması gerektiğini söyleyen Tarhan, öğrencilerin kendilerini ifade edebildiği ve ihtiyaç duyduklarında destek alabildiği okul ortamlarının önemine işaret etti.
Okul şiddetinin yalnızca olay anına odaklanılarak ele alınamayacağını belirten Tarhan, “Okul şiddeti sıfırlanamaz ama büyük ölçüde önlenebilir.” dedi.
Şiddetin çoğu zaman öncesinde bazı işaretler veren bir süreç içerisinde geliştiğini ifade eden Tarhan; sosyal geri çekilme, tehdit dili, yoğun öfke ve planlama davranışlarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tarhan, “Bu çocuk neden sessizleşti, neden görünmez oldu ya da neden alışılmışın dışında davranmaya başladı?” sorularının erken müdahale açısından yol gösterici olabileceğini belirtti.
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okul şiddetinin önlenmesinde üç aşamalı bir yaklaşım önerdi.
İlk aşamanın bütün öğrencileri kapsayan birincil önleme çalışmaları olduğunu belirten Tarhan, bu kapsamda okul ikliminin güçlendirilmesi, sosyal-duygusal öğrenme, empati eğitimi, zorbalık karşıtı programlar ve duygu düzenleme becerilerinin öne çıktığını ifade etti.
Öğrencilerin duygularını tanımasının ve dürtülerini yönetebilmesinin önemine dikkat çeken Tarhan, Üsküdar Üniversitesi tarafından beş yıllık çalışmayla hazırlanan “Mutluluk Bilimi ve Değerler” isimli yardımcı ders kitabının da rehberlik programlarında kullanılabileceğini söyledi.
İkinci aşamanın desteğe ihtiyaç duyan öğrencilerin erken fark edilmesini kapsadığını belirten Tarhan, davranış değişikliklerinin nedenlerinin araştırılması gerektiğini vurguladı.
Yalnızlaşan öğrencilerin fark edilmesi, depresyon belirtilerinin izlenmesi ve okul psikolojik danışmanlığının etkin şekilde kullanılması gerektiğini dile getiren Tarhan, sorunlar derinleşmeden destek sağlanmasının önemine işaret etti.
Üçüncül önlemenin ise yüksek riskli durumlarda kriz müdahalesini içerdiğini belirten Tarhan, bu aşamada tehdit değerlendirme ekiplerinin oluşturulması gerektiğini söyledi.
Yüksek riskli durumlarda aile, okul ve ruh sağlığı uzmanlarının koordineli biçimde hareket etmesinin önemine dikkat çeken Tarhan, gerektiğinde güvenlik önlemlerinin de sürece dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Metal dedektörleri, kamera sistemleri ve disiplin cezalarının tek başına şiddetin nedenlerini ortadan kaldırmayacağını belirten Tarhan, güvenlik uygulamalarının psikolojik ve sosyal destek çalışmalarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
Tarhan, okul şiddetinin önlenmesine yönelik çalışmaların yalnızca okul ortamıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek gençlerin dijital ortamda karşılaştıkları içeriklerin ve rol modellerin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Yoğun ekran maruziyetinin sosyal izolasyon ve yüzeysel ilişkilerle ilişkili olabileceğini ifade eden Tarhan, özellikle şiddetin ve suç kültürünün özendirici biçimde sunulduğu içeriklere dikkat çekti.
Mafya lideri gibi sunulan bazı rol modellerin şiddeti estetikleştirebildiğini belirten Tarhan, modern önleme çalışmalarının dijital yaşamı da kapsaması gerektiğini vurguladı.
Tarhan, okul şiddetinin önlenmesinde güvenlik tedbirleriyle birlikte öğrencilerin psikolojik ihtiyaçlarının gözetilmesi, erken risk işaretlerinin fark edilmesi ve aile-okul-uzman iş birliğinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Yorum Yazın