Kültepe’de Helenistik Döneme Ait Mozaik Bulundu

Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, Helenistik Döneme ait mozaik döşemeli bir yapı ilk kez ortaya çıkarıldı.

Kültepe’nin 78 yıllık kazı tarihinde bir ilk olan keşifle birlikte, aynı alanda dört ayrı Helenistik kültür tabakası da tespit edildi.

Türkiye ve Güney Kore iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışmaların, antik yerleşimin daha az bilinen tarihine ışık tutması bekleniyor.

Kayseri’de bulunan Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda önemli bulgulara ulaşıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda, Helenistik Döneme ait mozaik döşemeli bir yapı gün yüzüne çıkarıldı.

Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki kazı ekibinin ortaya çıkardığı yapı, Kültepe’de 1948 yılında başlayan kazılardan bu yana Helenistik Döneme ait bulunan ilk mozaik döşemeli yapı olma özelliğini taşıyor.

Aynı alanda belirlenen dört ayrı kültür tabakası ise yerleşimin bu dönemdeki tarihsel gelişiminin daha ayrıntılı incelenmesine imkân sağlayacak.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kültepe’deki keşfi sosyal medya hesabından duyurarak çalışmanın önemine dikkat çekti.

Ersoy, Kayseri Kültepe-Kaniş’te Helenistik Döneme ait mozaik döşemeli bir yapının ilk kez ortaya çıkarıldığını belirterek, dört ayrı kültür tabakasının da Anadolu’nun köklü tarihine ilişkin yeni bilgiler sunduğunu ifade etti.

Keşfin Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin önemli bir sonucu olduğunu vurgulayan Ersoy, Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nu ve Türk-Güney Kore ortak araştırma ekibini tebrik etti.

Bakan Ersoy, çalışmalara katkı sunan Güney Koreli paydaşlara da teşekkür ederek Anadolu’nun kültürel mirasının bilimsel araştırmalarla ortaya çıkarılmaya devam edildiğini kaydetti.

Kültepe-Kaniş’teki ortak kazılar, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore’nin kültürel miras alanındaki ilgili kurumu arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında 2025 yılında başlatıldı.

Warşama Sarayı’nın doğusunda yürütülen çalışmalar, bu yıl ikinci sezonunda devam ediyor.

Kazılarda üst üste sıralanan dört Helenistik kültür tabakası ile mozaik döşemeli yapının kalıntıları tespit edildi.

MÖ 323-30 yıllarını kapsayan Helenistik Döneme tarihlenen yapının günümüze ulaşan mozaik döşemesi, doğu-batı yönünde 163 santimetre, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre olarak ölçüldü.

Yapının çevresinde mozaik döşemeye ait başka parçaların da bulunması, özgün mozaiğin günümüzde görülebilen bölümden daha geniş bir alana yayıldığını gösteriyor.

Kazılarda yalnızca mozaik döşemeli yapının varlığı değil, yapımında kullanılan teknikler de araştırıldı.

Elde edilen bulgular, zeminin hazırlanışına ilişkin önemli ayrıntıları ortaya koydu.

Buna göre öncelikle zeminin tesviye edildiği, ardından kırma taş ve ince topraktan oluşan bir temel hazırlandığı belirlendi. Temelin üzerine ise küçük dere çakıllarından oluşan bir tabaka yerleştirildi.

Döşemenin yapımında seramik parçaları, kireç ve farklı malzemelerin de kullanıldığı tespit edildi.

Bu verilerin, Kültepe’de Helenistik Dönem mimarisinin ve zemin döşeme uygulamalarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Kültepe kazılarında ilk kez belirlenen dört ayrı Helenistik kültür tabakası, antik yerleşimin farklı dönemlerde geçirdiği değişimin incelenmesi açısından önem taşıyor.

Araştırmacılar, her tabakadan elde edilen buluntuları mimari kalıntılarla birlikte değerlendirerek yerleşimin Helenistik Dönem kronolojisini daha ayrıntılı biçimde ortaya koymayı hedefliyor.

Bugüne kadar Kültepe’de yürütülen araştırmaların büyük bölümü Tunç Çağı’na odaklandı.

Bu nedenle yerleşimin Helenistik Dönemine ilişkin bilgiler daha sınırlı kaldı. Yeni keşiflerin, bu dönemdeki yerleşim düzeni, yapılaşma ve mekânsal kullanım biçimleri hakkında önemli veriler sunması bekleniyor.

Anadolu’nun önemli arkeolojik merkezlerinden biri olan Kültepe-Kaniş, MÖ 3. binyıldan Roma Dönemi’ne kadar uzanan yerleşim geçmişiyle öne çıkıyor.

Hitit İmparatorluğu’nun yükselişinden önce Kaniş (Neşa) Krallığı’na başkentlik yapan bölge, Hitit kültürünün geliştiği başlıca merkezler arasında kabul ediliyor.

Yerleşimin Yukarı Şehir bölümünde kraliyet sarayları ve tapınaklar bulunurken Aşağı Şehir, ticaret merkezi ve yerleşim alanı olarak kullanılan karumuyla tanınıyor.

Özellikle Eski Asurlu ve Anadolulu tüccarların faaliyetlerine ilişkin buluntularıyla önem taşıyan Kültepe’de yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet ele geçirildi. Bu tabletler UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde yer alıyor.

Kültepe, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı. Toplam alanının bugüne kadar yaklaşık yüzde 5’inde kazı yapılmış olması, bölgenin henüz gün yüzüne çıkarılmamış arkeolojik potansiyelini de ortaya koyuyor.

Türkiye ve Güney Kore iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında, Helenistik kültür tabakalarına yönelik çalışmaların ardından daha alt seviyelerde sistematik araştırmalar yapılması planlanıyor.

Kaniş Krallığı’ndan Hitit Dönemi’ne uzanan arkeolojik kalıntıların bulunduğu bu tabakalarda gerçekleştirilecek çalışmalarla Kültepe’nin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel verilerin artırılması amaçlanıyor.

Ortak kazıların ve çok disiplinli araştırmaların, Anadolu’nun tarihsel mirasının daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Kültepe’de ortaya çıkarılan Helenistik Dönem mozaiği ve dört kültür tabakası, hem bölgenin daha az bilinen geçmişini aydınlatması hem de Türkiye ile Güney Kore arasındaki akademik iş birliğini güçlendirmesi bakımından önem taşıyor.