İZBETON soruşturmasında iddianame tamamlandı

İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON üzerinden yapılan usulsüzlüklere ilişkin Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturması kapsamında iddianame hazırlandı. İddianamede, aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 11 şüpheli hakkında ’zimmet’ ve ’resmi belgede sahtecilik’ suçlarından toplam 20 yıla kadar, eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya hakkında ’zimmete yardım’ ve ’resmi belgede sahtecilik’ suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi. Diğer 4 şüpheli hakkında ise ’nitelikli dolandırıcılık’, ’zimmete yardım’ ve ’denetim görevini ihmal’ suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları talep edildi.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada; İZBETON üzerinden İzmir Gaziemir İlçesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı projeleri kapsamında S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracı kılınarak menfaat teminine ilişkin zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali suçlamalarıyla işlem başlatılmıştı. Soruşturma kapsamında 9 Nisan’da düzenlenen operasyonda aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un da bulunduğu şüpheliler gözaltına alındı. Devam eden başka soruşturmalardan tutuklu bulunan eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın da aralarında olduğu 15 şüpheli tutuklanırken, 2 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Bin 8 sayfalık iddianame hazırlandı

Olayın ardından başlatılan soruşturma tamamlanarak bin 8 sayfalık iddianame hazırlandı. İddianamede, kentsel dönüşüm yapılacak yerlerin mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu ve inşaat işlerinin meclis kararı ile İZBETON’a verildiği vurgulandı. Ancak yapı sahibi belediye olduğu halde, İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında, temsil yetkisi aşılarak ve yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün münferit imzasıyla protokol imzalandığının altı çizildi.

"Hayatın olağan akışına uygun düşmedi"

İzmir Büyükşehir Belediyesinin ’arsa sahibi’, İZBETON A.Ş.’nin ’geçici müteahhitlik belgesi’ ile ’yüklenici’ konumunda bulunduğu belirtilen iddianamede, kooperatifin arsa sahibi olmaması ve alan devrinin yapılmaması nedeniyle müteahhitlik belgesi alamadığı, bu durumun kooperatifi ciddi maddi kayba uğrattığı ifade edildi. Bakanlık tespitinin ardından alt yüklenicilik işlemlerinin durdurulduğu aktarılırken, şüphelilerin ’basiretli tacir’ sıfatıyla bu hususları bilmemelerinin ve iyi niyetle işlem yapmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu kanaatine varıldı. Ayrıca Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’nin projeyi yapma yeterliliğinin bulunmadığı, kooperatif tarafından firmaya 30 ile 33 milyon lira aralığında fazladan ödeme yapıldığı tespit edildi.

Kooperatif zarara sokuldu

İddianameye göre, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021’de 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli sözleşme yapıldı ve 8 Temmuz’da yer teslimi gerçekleştirildi. İZBETON, yer tesliminden sonraki 255 gün boyunca hiçbir imalat yapmadı. Ardından 25 Şubat 2022’de kooperatifle 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli yeni bir sözleşme imzalandı. Kooperatif ise alt yüklenici Casamar A.Ş. ile 329 milyon 203 bin 501 liralık sözleşme imzalayarak şirkete 47 milyon 265 bin 265 lira avans verdi. Aynı işin 9 ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira farkla taşeron şirkete devredilmesinin iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifi zarara uğrattığı belirtildi.

Projede olmayan villalar eklendi

Kooperatifin; vinç ve araç kiralama ile elektrik, su faturası gibi ödemeler yaptığı, bu durumun iddia edilen "anahtar teslim" yapı işiyle uyuşmadığı kaydedildi. Ayrıca projede yer almayan villaların sonradan projeye dahil edildiği ve şüphelilerin de bu villalar için ödemeler yaptığı iddianamede yer buldu.

Soyer’e 2 ayrı suçlama

İddianamede, dönemin belediye başkanı ve İZBETON yönetim kurulu başkanı Tunç Soyer’in, vatandaşlarda güven uyandıracak açıklamalar yaparak kooperatife üye olmalarını sağladığı ifade edildi. MASAK raporlarına yansıyan yüksek oranda para giriş-çıkışlarına dikkat çekilirken, Soyer’in kooperatifin zararından ’zimmet suçuna yardım eden’ sıfatıyla sorumlu olduğu ve işin devri sürecinde ’resmi belgede sahtecilik’ suçunu işlediği aktarıldı.

Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın ise yapı işini yönetim kurulu kararı olmaksızın hukuka aykırı şekilde kooperatife devrettiği gerekçesiyle zimmet suçuna yardım etmekten sorumlu olduğu belirtildi.

Villanın yarısını oğluna devretmiş

MASAK raporlarına göre bankacılık transferlerinde yüksek oranda para giriş-çıkışı belirlenen şüphelilerden eski CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’a, projede yer almayan 11 villadan birinin tahsis edildiği belirlendi. Erkol’un buradaki payının yarısını oğlu Fırat Erkol’a, onun da kendi payının yarısını şüphelilerden İsmail Alkan’a devrettiği kaydedildi. Erkol’un ’zimmet’ ve ’resmi belgede sahtecilik’ suçlarını işlediği ifade edildi.

"Kanuna aykırı davrandı"

Kooperatifin denetim kurulu üyesi Şenol Aslanoğlu’nun ise 2022 ve 2023 yılı hesaplarındaki milyonlarca liralık bakiyesel farklardan, ticari ilişkilerinden ve MASAK raporlarına yansıyan olağandışı para trafiğinden dolayı kooperatifin zarara uğramasından sorumlu tutulduğu bildirildi. Aslanoğlu’nun ’zimmet’ suçunu işlediği ve Kooperatifler Kanunu’na aykırı hareket ettiği vurgulandı.

Soruşturma kapsamında hazırlanan bin 8 sayfalık iddianame, değerlendirilmek üzere ağır ceza mahkemesine gönderildi.