Çocuk Bakıcısı ile Ev Düzeni Nasıl Kurulur

Bakıcı ile aile arasındaki çalışma ilişkileri çoğunlukla yetersizlik yüzünden değil belirsizlik yüzünden bozulur. Evde bir çocuk bakıcısı ile çalışmaya başlayan ailenin ilk haftalarda kurduğu düzen, ilişkinin bir yıl sonra nasıl işleyeceğini büyük ölçüde belirler. Kimin neye karar verdiği, günün hangi saatinde neyin yapıldığı ve bir aksaklık çıktığında bunun nasıl konuşulacağı baştan tarif edilmemişse her küçük pürüz yeniden müzakere konusu haline gelir.

İlk hafta neyi belirler?

Uyum dönemi hem çocuk hem de bakıcı için bir öğrenme süreci olduğu kadar ailenin de kendi beklentilerini test ettiği aralıktır. Bu haftada yapılanlar sonraki aylarda tekrar tekrar konuşulmaktan kurtarır. Sıralı bir başlangıç genellikle şu biçimde işler:

1. Evin fiziksel tanıtımı yapılır. Çocuğun eşyaları, ilaç dolabı, temizlik malzemeleri ve kapalı tutulması gereken alanlar gösterilir.
2. Günlük akış yazılı olarak paylaşılır. Uyanma, öğün, uyku, oyun ve dışarı çıkma saatleri sıralanır.
3. Ebeveyn ilk gün evde kalır ve devri kademeli yapar. Çocuğun tepkisi bu geçişte gözlenir.
4. Acil durum bilgileri tek bir yerde toplanır. Ulaşılacak kişiler ve en yakın sağlık kuruluşu not edilir.
5. Hafta sonunda kısa bir değerlendirme yapılır. Aksayan noktalar biriktirilmeden konuşulur.

Karar yetkisinin sınırı nerede çizilir?

Gün içinde onlarca küçük karar verilir. Çocuğun ne yiyeceği, hangi saatte uyuyacağı, dışarı çıkılıp çıkılmayacağı ve bir davranışa nasıl tepki verileceği bunların başında gelir. Bu kararların hangilerinin bakıcıya bırakıldığı, hangilerinin mutlaka aileye sorulacağı netleşmezse iki uçtan biri ortaya çıkar. Ya bakıcı her adımda onay bekler ve iş yavaşlar ya da aile kendi yöntemiyle çelişen uygulamalarla karşılaşır. Sağlıklı ayrım genellikle şudur: rutinin içindeki kararlar bakıcıya, rutini değiştiren kararlar aileye aittir.

Bakım işleri ile ev işleri nasıl ayrılır?

Çocuğa doğrudan bağlı işler bakımın parçasıdır. Çocuğun odasının düzeni, giysilerinin temizliği ve öğününün hazırlanması bu gruba girer. Evin genel temizliği, tüm hane halkının yemeği veya market alışverişi ayrı bir iş kalemidir. Bu ayrım baştan yapılmadığında sınır zamanla kayar ve genellikle tek yönde kayar. Bakıcının asıl işine ayırdığı zaman daralır, aile ise beklentisinin karşılanmadığını düşünür. Ek işlerin talep edilmesi kendi başına sorun değildir ancak bunun ayrı bir başlık olduğu ve karşılığının konuşulması gerektiği kabul edilmelidir.

Yatılı çalışmada özel alan ve dinlenme

Yatılı düzende ev aynı zamanda bakıcının yaşam alanıdır. Bu nedenle kendine ait bir oda, kişisel eşyalarını koyabileceği alan ve gerçekten kesintiye uğramayan bir dinlenme aralığı işin sürdürülebilirliği için gereklidir. Mesai kavramı bulanıklaştığında yorgunluk birikir ve bu doğrudan bakımın kalitesine yansır. İzin günlerinin sabit olması, o günlerde çocuğun bakımını kimin üstleneceğinin önceden belirlenmesi ve bu planın son anda değiştirilmemesi çalışma ilişkisinin en kırılgan noktalarından biridir.

İletişimin düzenli bir kanalı olmalı

Gün içinde yaşananların akşam kapıda ayaküstü aktarılması çoğu zaman yetersiz kalır. Kısa bir günlük not, çocuğun ne yediği, ne kadar uyuduğu ve gün içinde dikkat çeken bir durum olup olmadığı hakkında sürekliliği olan bir kayıt oluşturur. Bu kayıt aynı zamanda ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklarda ortak bir referans noktasıdır. Haftada bir kez yapılan on dakikalık bir değerlendirme ise küçük rahatsızlıkların birikip büyümesini engeller.

Aksaklık çıktığında ne yapılmalı?

Her çalışma ilişkisinde uyumsuzluk çıkabilir. Önemli olan bunun nasıl ele alındığıdır. Sorun çocuğun önünde konuşulmamalı, doğrudan kişiye yönelen bir dille değil somut duruma odaklanan bir dille aktarılmalıdır. Bir kez yaşanan bir aksaklık ile tekrarlayan bir davranış birbirinden ayrılmalıdır. Aracı bir kurum üzerinden çalışılıyorsa taraflar arasındaki bu görüşmelerin üçüncü bir kişiyle yürütülmesi çoğu zaman daha çözücü olur. Kalite İnsan Kaynakları gibi izinli özel istihdam büroları, eşleşme sonrası dönemde ortaya çıkan bu tür başlıklarda da iki taraf arasında iletişimi sürdürür.

Evde başka bir çalışan varsa görevler nasıl paylaşılır?

Temizlik görevlisi, aşçı veya yaşlı bir aile büyüğüne bakan ikinci bir kişi varsa düzen tek başına bakıcı üzerinden kurulamaz. Bu evlerde en sık yaşanan sorun görevlerin çakışması değil, aradaki boşlukların kimseye ait olmamasıdır. Çocuğun öğününün kim hazırlayacağı, mutfağın kim tarafından toplanacağı ve çocuğun odasının hangi temizlik kapsamına gireceği gibi ara başlıklar önceden dağıtılmadığında iş ya iki kez yapılır ya da hiç yapılmaz. Çalışma saatlerinin örtüştüğü aralıklarda kimin öncelikli olduğu da belirlenmelidir. Ayrıca çalışanların birbirine talimat verme yetkisi bulunmadığı, koordinasyonun ailede kaldığı baştan söylenmelidir. Aksi halde ev içinde gayriresmi bir hiyerarşi oluşur ve bu durum genellikle çocuğun bakımını yürüten kişinin üzerinde birikir.

Hangi ailelerde bu düzen daha zor kurulur?

Ev içinde birden fazla yetişkinin farklı yöntemler uyguladığı, çalışma saatlerinin sık değiştiği veya misafir trafiğinin yoğun olduğu evlerde düzen kurmak daha uzun sürer. Bu evlerde çözüm daha katı kurallar koymak değil, kimin hangi konuda son sözü söylediğini tek bir kişide toplamaktır. Buna karşılık gündelik akışı zaten yazılı olarak takip eden ve beklentilerini açıkça ifade edebilen ailelerde uyum dönemi belirgin biçimde kısalır.

Kurulan düzen sabit değildir

İyi işleyen bir ev düzeni bile zamanla eskir. Çocuk büyür, okul saatleri değişir, ailenin çalışma temposu farklılaşır. Bu nedenle görev tanımının ve günlük akışın belirli aralıklarla gözden geçirilmesi gerekir. Değişikliği fark edip düzeni güncelleyen aileler, aynı kişiyle uzun yıllar çalışmayı sürdürebilir. Eski tanımda ısrar edenler ise genellikle bir süre sonra baştan aday aramaya döner.