Mersin'de yapımı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) birinci güç ünitesinde önemli bir aşamaya geçildi.
Nükleer Düzenleme Kurumundan (NDK) gerekli iznin alınmasının ardından reaktör tesisinde sıcak ve soğuk çalıştırma testleri başlatıldı.
Nükleer yakıt yüklenmeden önce gerçekleştirilen testlerde, santralin güvenlik sistemleri ve ekipmanları işletme koşullarında kontrol edilecek. Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, fiziksel devreye alma aşamasına çok yaklaştıklarını açıkladı.
Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali projesi olan Akkuyu NGS'de birinci güç ünitesinin devreye alınmasına yönelik çalışmalar sürüyor.
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından Mersin'in Gülnar ilçesinde inşa edilen santralde, reaktör tesisinin sıcak ve soğuk çalıştırma aşamasına geçildi.
Nükleer Düzenleme Kurumunun ilgili izninin ardından başlatılan çalışmalar, nükleer yakıtın reaktöre yüklenmesinden önceki önemli teknik kontrol süreçlerinden birini oluşturuyor.
Testler kapsamında reaktörün birinci ve ikinci devrelerinde bulunan ekipmanların normal işletme koşullarındaki performansı değerlendirilecek.
Bu süreçte reaktöre gerçek nükleer yakıt yüklenmeyecek. Bunun yerine yakıt demeti simülatörleri kullanılarak sistemlerin çalışması kontrol edilecek.
Reaktör Sistemleri 285 Derecede Test Edilecek
Sıcak ve soğuk çalıştırma programında reaktör tesisinin sıcaklığı kademeli olarak artırılacak.
Reaktörün birinci devresinde dolaşan kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı 285 dereceye, basıncı ise 16,5 megapaskal seviyesine yükseltilecek.
Yüksek basınç sayesinde suyun bu sıcaklıkta sıvı halde kalması sağlanacak.
Testler sırasında ekipmanların ve boru hatlarının dayanıklılığı, titreşim özellikleri ve elektrik sistemleri ayrıntılı şekilde incelenecek.
Ayrıca reaktör kontrol ve koruma sistemleri ile güvenlik ekipmanlarının farklı çalışma koşullarındaki performansı değerlendirilecek.
Gerçek işletme koşullarına yakın şartlarda yürütülecek testlerin temel amacı, sistemlerin nükleer yakıt yüklenmeden önce güvenilir şekilde çalıştığını doğrulamak olacak.
Nükleer Yakıt Yüklenmeden Önce Son Kontroller Yapılacak
Sıcak ve soğuk çalıştırma testlerinin tamamlanmasının ardından santraldeki ana ve yardımcı ekipmanların revizyonu gerçekleştirilecek.
Bu aşamada ekipmanların proje gerekliliklerine uygunluğu ve reaktör tesisinin ilk kritikliğe ulaşmaya teknik açıdan hazır olup olmadığı değerlendirilecek.
İlk kritiklik, nükleer reaktörde kontrollü ve kendi kendini sürdürebilen zincirleme fisyon reaksiyonunun ilk kez başlatılması anlamına geliyor.
Gerekli kontrollerin ve düzenleyici süreçlerin tamamlanmasının ardından uranyum içeren nükleer yakıt demetlerinin reaktöre yüklenmesi planlanıyor.
Başlatma operasyonlarına geçilmesi ise ilgili testlerin sonuçları doğrultusunda Türkiye'deki düzenleyici kurumun vereceği izne bağlı olacak.
Bu nedenle sıcak ve soğuk çalıştırma testlerinin başlaması, santralin elektrik üretimine geçtiği anlamına gelmiyor.
Rosatom: Fiziksel Devreye Almaya Çok Yaklaştık
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, testlerin başlamasının Akkuyu NGS açısından önemli bir gelişme olduğunu belirtti.
Gerekli izinlerin alındığını ve çalışmaların başlatıldığını açıklayan Likhachev, fiziksel devreye alma sürecine yaklaşıldığını söyledi.
“Soğuk ve sıcak testler için gerekli izin alındı ve testlere başladık. Yani fiziksel devreye alma aşamasına artık bir adım değil, kelimenin tam anlamıyla yarım adım kaldı.” dedi.
Testlerde sıcaklık ve basınç açısından gerçek işletme parametrelerine ulaşılacağını belirten Likhachev, güvenlik sistemlerinin ve personelin de normal işletme koşullarına uygun şekilde çalışacağını ifade etti.
Bu aşamada gerekli enerjinin dış kaynaklardan sağlanacağını açıklayan Rosatom yöneticisi, süreci santralin bütün sistemleri için bir son prova olarak nitelendirdi.
Likhachev, testlerin sorunsuz tamamlanmasını ve 2026 yılı içerisinde fiziksel devreye alma aşamasına geçilmesini hedeflediklerini belirtti.
Nükleer Güvenlik Sistemleri Ayrıntılı İncelenecek
AKKUYU NÜKLEER A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh de nükleer güvenlik ilkeleri gereği her sistemin ve ekipmanın çalışabilirliğinin ayrı ayrı doğrulanması gerektiğini vurguladı.
Yakıt yüklemesi öncesinde sistemlerin farklı koşullarda test edildiğini belirten Butckikh, normal işletme koşullarından sapmaların simüle edildiği durumların da kontrol programında yer aldığını söyledi.
“Nükleer güvenlik ilkeleri, her sistemin ve her bir ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesini gerektiriyor. Yakıt yüklenmeden önce bunları farklı koşullarda, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumlar da dahil olmak üzere, aşamalı olarak kontrol ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Butckikh, ekipmanların güvenilir şekilde çalıştığından ve güvenlik sistemlerinin görevlerini eksiksiz yerine getirdiğinden emin olunmasının önem taşıdığını belirtti.
Akkuyu NGS'nin birinci ünitesinde başlatılan testlerin sonuçları, santralin bir sonraki devreye alma aşamasına geçişinde belirleyici olacak.
Testlerin başarıyla tamamlanması ve gerekli izinlerin alınması halinde nükleer yakıt yükleme ve fiziksel devreye alma sürecine yönelik çalışmalar sürdürülecek.