Adana’da Plastik Atık İthalatı ve Çevre Kirliliği Masaya Yatırıldı

Adana Kent Konseyi tarafından düzenlenen Mikroplastik Kirliliği Forumu’nda, plastik atık ithalatının çevreye etkileri, geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi, sulama kanallarındaki plastik kirliliği ve mikroplastiklerin insan sağlığına yönelik olası riskleri ele alındı.

Adana Kent Konseyi, kentte giderek daha fazla gündeme gelen plastik ve mikroplastik kirliliğine dikkat çekmek amacıyla 100. Yıl Çırçır Sanat Merkezi’nde “Mikroplastik Kirliliği” konulu forum düzenledi.

Forumun açılış konuşmalarını Zeydan Karalar, Adana Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Güngör Geçer ve Adana Kent Konseyi Başkanı Haşmet Biçer gerçekleştirdi.

Toplantıda Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Adana ASKİ Çevre ve Koruma Daire Başkanı Dr. Halil Kabak, Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertan Aktaş ve Greenpeace İletişim Uzmanı Ebru Tutkal da sunumlarıyla yer aldı.

Forumda Adana’daki plastik atıkların mevcut durumu, geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi, yurt dışından ithal edilen plastik atıklar ve bu atıkların geri dönüşüm süreçlerinde oluşturduğu mikroplastik kirliliği ele alındı.

Özellikle Adana ve Mersin’in Türkiye’de plastik geri dönüşüm sektörünün yoğunlaştığı merkezler arasında bulunmasına dikkat çekilirken, Avrupa ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların çevresel etkileri tartışıldı.

Adana’daki geri dönüşüm tesislerinin bulunduğu bölgelerde yapılan çeşitli çalışmalarda sulama kanalları ve çevrede plastik ile mikroplastik kirliliğine ilişkin bulguların ortaya konulduğu belirtildi.

Toplantıda konuşan Zeydan Karalar, plastik atıkların sulama kanallarında, toprakta ve denizde görülmesinin ardından konuya ilişkin harekete geçtiklerini söyledi.

Valilikte sanayiciler ve geri dönüşüm sektörü temsilcileriyle toplantılar yaptıklarını belirten Karalar, geri dönüşüm tesislerinin uyarıldığını ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından çeşitli yaptırımlar uygulandığını ifade etti.

Karalar, ruhsatsız işlem yapan geri dönüşüm tesislerinin ithalat yapmasının da yasaklandığını belirterek, temel beklentilerinin sorunun tamamen ortadan kaldırılması olduğunu söyledi.

Adana’nın geleceğinin ekonomik kaygılardan daha önemli olduğunu vurgulayan Karalar, plastik atık ithalatının sınırlandırılması gerektiğini savundu.

Karalar, şöyle konuştu:

“Yüzyıllarca çevreye zarar verecek bir durum varsa bu paradan çok daha önemlidir. İşletmelerimiz önemli ama Adana’nın geleceği her şeyden önemli. Bizler gelecek nesillere sağlıklı, temiz toprak, su, hava, çevre bırakacak şekilde davranmalıyız. Dolayısıyla ithalat kısıtlanmalıdır. Biz Avrupa’nın çöplüğü değiliz.”

Plastik atıkların tamamının geri dönüştürülemediğine dikkat çeken Karalar, birkaç kez dönüştürülen plastiklerin bir süre sonra yeniden değerlendirilemez hale gelebildiğini belirtti.

Bertaraf edilemeyen atıkların suya ve toprağa karışabildiğini ifade eden Karalar, atıkların yakılarak bertaraf edilmesinin ise maliyet nedeniyle tercih edilmediğini söyledi.

Son dönemde Adana Büyükşehir Belediyesi’nin plastik ve mikroplastik kirliliği konusunda sorumlu tutulmaya çalışıldığını ifade eden Karalar, belediyenin arıtma tesislerinin böyle bir görevi bulunmadığını söyledi.

Arıtma tesislerindeki plastik yükünün kapasiteyi olumsuz etkilediğini belirten Karalar, Adana’nın artan nüfusu nedeniyle mevcut arıtma kapasitesinin de yetersiz kaldığını dile getirdi.

Karalar, daha önce arıtma kapasitesinin artırılması amacıyla 65 milyon avro hibe için çalışma yürüttüklerini, hazırlanan projenin İller Bankası tarafından onaylandığını ancak görevden alınmasının ardından söz konusu kaynağın başka şehirlere yönlendirildiğini ifade etti.

Adana Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Güngör Geçer ise forumda yalnızca plastik ve mikroplastik kirliliğinin değil, doğrudan Adana’nın geleceğinin konuşulduğunu söyledi.

Plastiklerin parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastiklerin su kaynaklarına, toprağa, deniz ekosistemine ve besin zincirine ulaşabildiğine dikkat çeken Geçer, bu parçacıkların küçük boyutları nedeniyle tespit edilmesi ve kontrol edilmesinin daha zor olduğunu belirtti.

Geçer, Adana ve Mersin’in plastik geri dönüşüm sektörünün önemli merkezleri arasında bulunduğunu ifade ederek, yurt dışından Türkiye’ye gelen plastik atıkların önemli bir bölümünün bu bölgelerde işlendiğini söyledi.

Adana’nın Çukurova’nın merkezinde bulunduğunu hatırlatan Geçer, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin beslediği bölgedeki toprak ve su kaynaklarının kirlenmesinin yalnızca bugünün çevre sorununu değil, geleceğin tarımsal üretimini ve gıda güvenliğini de tehdit edeceğini belirtti.

Plastik atık sorununa yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük olarak bakılmaması gerektiğini ifade eden Geçer, doğru ayrıştırma, toplama ve geri kazanım yöntemleriyle atıkların ekonomiye yeniden kazandırılabilecek bir hammaddeye dönüşebileceğini söyledi.

Bu kapsamda kaynağında ve yerinde atık ayrıştırma sistemlerinin daha hızlı ve etkin biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Geçer, sorunun tek bir kurumun veya belediyenin çabasıyla çözülemeyeceğini vurguladı.

Geçer, merkezi idare, belediyeler, üniversiteler, meslek odaları, sanayiciler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Adana Büyükşehir Belediyesi olarak ortak çalışmalara katkı sunmaya hazır olduklarını belirten Geçer, Adana Kent Konseyi öncülüğünde akademisyenler, meslek odaları, çevre kuruluşları ve gönüllülerin katılımıyla bir yol haritası oluşturmak istediklerini ifade etti.

Forumda Türkiye’nin plastik atık ithalatının önemli bölümünün Adana ve Mersin’deki geri dönüşüm tesislerine yöneldiğine ilişkin değerlendirmeler de yapıldı.

Toplantıda, Adana’ya aylık ortalama 40 bin ton civarında plastik atık girdiği ve bunun yıllık yaklaşık 450-500 bin tonluk bir miktara karşılık geldiği yönündeki veriler paylaşıldı.

İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden gelen plastik atıkların geri dönüşüm süreçlerinin çevresel etkileri de forumun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Uzmanların sunumlarıyla devam eden forumda, plastik atıkların sulama kanalları, toprak ve deniz ekosistemleri üzerindeki etkileri ile mikroplastiklerin tarım ve insan sağlığı açısından oluşturabileceği riskler değerlendirildi.

Katılımcılar, plastik atık ithalatının çevre üzerinde oluşturduğu baskının azaltılması, geri dönüşüm tesislerinin daha etkin denetlenmesi, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve mikroplastik kirliliğinin düzenli biçimde izlenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Adana Kent Konseyi’nin düzenlediği forum, kentte plastik ve mikroplastik kirliliği konusunda farkındalığın artırılması ve kurumlar arasında ortak bir mücadele zemini oluşturulması açısından önemli bir buluşma olarak değerlendirildi.