banner244

banner155

D Vitamini Eksikliği Lösemiyi De Tetikliyor

Halk arasında kan kanseri ya da ilik kanseri olarak bilinen lösemi, beyaz kan hücrelerinin kontrolsüz çoğalması ile ortaya çıkıyor.

SAĞLIK 19.06.2019, 15:56 Ceyhun İlyas
D Vitamini Eksikliği Lösemiyi De Tetikliyor

Halk arasında kan kanseri ya da ilik kanseri olarak bilinen lösemi, beyaz kan hücrelerinin kontrolsüz çoğalması ile ortaya çıkıyor.

Her yaşta görülebiliyor olsa da, çocukluk çağında en sık görülen kanser türü olarak karşımıza çıkıyor.

Vücutta kemik gelişimi dışında pek çok organ sisteminde görev yapan D vitamininin eksikliği ise birçok ciddi hastalığın oluşumunda rol aldığı gibi lösemiyi de tetikleyebiliyor.

Memorial Bahçelievler Hastanesi Pediatrik Hematoloji ve Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Müge Gökçe, löseminin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.  

Löseminin bilinen kesin bir nedeni yoktur ancak lösemi gelişme riskini artıran faktörler şöyle sıralanmaktadır:

* Down sendromu
* Fanconi aplastik anemisi
* Bloom sendromu gibi genetik bazı hastalıklar
* Yüksek dozda radyasyona maruz kalma
* Daha önce başka nedenlerle kemoterapi ya da radyoterapi alma
* Benzen gibi güçlü kimyasallara maruz kalma
* Gebelik yaşının 40’ın üzerinde olması 
* D vitamini eksikliği

Yenidoğan döneminden itibaren D vitamini ihmal edilmemeli 
D vitamini eksikliğinin; obezite, tip 2 diyabet, metabolik sendrom, hipertansiyon ve kanser gibi birçok ciddi hastalığa zemin hazırladığı bilinmektedir. Bunların yanında son yıllarda yapılan çalışmalarda lösemi ile ilişkisi de ortaya konmaktadır. Güneş ışığına maruziyetin az olması nedeni ile Kutup bölgelerine yakın yerlerde yaşayan insanlarda D vitamin eksikliği daha sık görülürken, Ekvatora yaklaştıkça D vitamini eksikliği oranının düştüğü görülmektedir. Yapılan çalışmalar Ekvator ülkelerinde çocukluk çağı lösemilerine daha az rastlandığını göstermektedir. Buradan yola çıkılarak D vitamininin çocukluk çağı kanserlerindeki yeri araştırılmaya başlanmıştır. Lösemi tanısı alan hastaların birçoğunda D vitamini eksikliği saptandığı gibi, D vitamini eksikliğinin devam etmesi tedavi başarısını da olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca yapılan laboratuvar çalışmalarında; D vitaminin bazı lösemi hücrelerine etki gösterdiği bilinmektedir. D vitamini eksikliği tek başına lösemiye neden olmaz ancak risk faktörü olan hastalarda süreci hızlandırabilecek bir etken olabilmektedir. D vitamini eksikliğini engelleyebilmek adına yenidoğan döneminden itibaren D vitamini takviyesi yapılması, güneş ışınlarından yeterli ölçüde faydalanılması, süt, peynir, yumurta ve balık gibi D vitamininden zengin besinlerin düzenli tüketilmesi önerilmektedir. 

Uykudan uyandıran kemik ağrıları ve giderek büyüyen bezeler dikkate alınmalı 
Akut ve kronik olmak üzere 2 tip lösemi vardır.  Çocukluk çağında en sık görülen tipi akut lenfoblastik lösemidir. Ateş, solukluk, halsizlik, yorgunluk, vücutta morluklar, tekrarlayan anlamsız burun ve diş eti kanamaları, özellikle ağrı kesiciye yanıtsız kemik ağrıları, boyunda bezeler löseminin belirtileri olabilir. Çocuklarda bu belirtilerin bir ya da birkaçı olduğunda vakit kaybetmeden çocuk doktoruna götürmek önemlidir. Ancak bu bulgular sadece löseminin bulguları değildir. Örneğin büyüme çağında kemik ağrıları görülebilmektedir. Ancak büyüme ağrıları lösemi gibi gece uykudan uyandırmaz ve ağrı kesici ile kısa sürede kontrol altına alınabilir. Boyundaki bezeler ise bazı enfeksiyonlarda da ortaya çıkabilir. Ancak antibiyotik tedavisi ile küçülmeyen ya da giderek büyüyen boyun bezeleri olması durumunda mutlaka bir çocuk hematoloji uzmanına görünmek gereklidir. 

1 yaşın altındaki bebeklerde lösemi yüksek risk taşıyor  
Lösemi; lenfoma ya da meme kanseri gibi evrelendirilemez. Ancak yaş, kemoterapiye yanıt durumu ve genetik analiz sonuçlarına göre düşük, orta ve yüksek risk olmak üzere 3 risk grubuna ayrılır.  Tanı anında 2-5 yaş arası olmak iyi bir bulgu iken, 1 yaş altı olmak riskli bir bulgudur. Rutin kan sayımında aneminin, trombosit düşüklüğünün ve lökosit yüksekliğinin olması durumunda lösemiden şüphelenilir. Periferik kan sayımında lösemik hücrelerin görülmesi de lösemiyi destekler. Ancak kesin tanı her zaman kemik iliği aspirasyonu ile konulur. Kemik iliği aspirasyon işlemi anestezi ile yapılan, çocuğa zarar vermeyen hafif ağrılı bir işlemdir. 

Yüksek riskli hastalarda kemik iliği nakli gerekebiliyor 
Lösemi tedavisi risk grubuna göre ilaç dozları ayarlanarak kemoterapi ile yapılmaktadır. Düşük ve orta riskli hastalar sadece kemoterapi ile tedavi edilmektedir. Ancak yüksek riskli hastaların bir kısmı kemoterapi ve radyoterapi ile tedavi edilirken bir kısmına da kemik iliği nakli yapılması gerekmektedir. Düşük riskli lösemilerde tedavinin başarı şansı yüzde 85-90, orta riskli lösemilerde yüzde 80-85 ve yüksek risklilerde yüzde 75-80’dir. 
Lösemi vakalarının yüzde 10-15’i tekrarlayabilir. Hastalığın tekrarlama zamanı önemlidir. Örneğin tedavi devam ederken tekrarlayan olgular daha riskli olup mutlaka kemik iliği nakli yapılması gerekir.  Ortalama 2 yıl olan tedavi süresi bittikten sonra 5 yıl tamamlanana kadar hastalar nüks için risklidir. 5 yıl tamamlandıktan sonra ise iyileşmiş kabul edilir. 

Yorumlar (0)
17°
açık
Günün Anketi Tümü
ÖZEL ARAÇTA SİGARA İÇME YASAĞINA KARŞIMISINIZ?
ÖZEL ARAÇTA SİGARA İÇME YASAĞINA KARŞIMISINIZ?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6